Πέμπτη, 26 Απριλίου 2018

Μια μάνα ανόητη

                                                                                     The Eagle*


Δυστυχώς, είχα μια μάνα χαζή, πολύ κοντή στο μυαλό. Και η χαζομάρα της φάνταζε ακόμη περισσότερο επειδή εγώ ήμουν ένα υπερβολικά έξυπνο και αισθαντικό παιδί. Ας μιλήσω ρεαλιστικά και μόνο με γεγονότα. Χωρίς εξάρσεις και συναισθηματισμούς -τους οποίους άλλωστε έχω προ πολλού αφήσει πίσω μου**. Μ' αρέσει μόνο η αλήθεια. Αυτή μου άρεσε από την ημέρα που γεννήθηκα. Την είχα πάντα τον καλύτερο φίλο μου.

Ο χαζός άνθρωπος μπορεί να γίνει μεγάλη τροχοπέδη για τους γύρω του. Και όσο πιο κοντινοί είναι αυτοί, τόσο πιο πολύ τους φρενάρει. Όταν μάλιστα ο χαζός άνθρωπος είναι γεμάτος και από φοβίες, τότε έχουμε έναν καταστροφικό συνδυασμό. Γιατί τις περισσότερες φορές ο χαζός εξαρτάται από τους άλλους και προσκολλάται τραβώντας τους προς τα κάτω. Απλώς είναι αδύνατο να παρακολουθήσει την εξέλιξη των πραγμάτων, ουσιαστικά την εξέλιξη της ζωής, κι έτσι δημιουργεί μόνο προβλήματα. Καλύτερα μείνε μακριά του. Τι γίνεται, όμως, όταν ένας τέτοιος άνθρωπος τυχαίνει να είναι γονέας σου και μάλιστα μητέρα σου; Εδώ έχουμε θέμα.

Η μάνα μου ήταν ένας άνθρωπος που δεν εργάστηκε ποτέ. Δεν έβγαλε ούτε μια δραχμή με τον κόπο της -κι έτσι ήταν δύσκολο να αντιληφθεί και να εκτιμήσει τι σημαίνει δουλειά. Για μένα, όπως και για τον περισσότερο κόσμο, από εκεί ξεκινούν πολλά. Όταν ζεις όλη σου τη ζωή με απόλυτα καλυμμένα τα νώτα σου, όταν ποτέ δεν έχεις την ανησυχία της κάλυψης των αναγκών σου, όταν ποτέ δεν έχεις βρεθεί χωρίς δουλειά -και, συνεπώς, χωρίς έσοδα-, όταν η τροφή και η περίθαλψή σου είναι δεδομένες για πάντα, όταν, όταν, όταν, τότε -για μένα- δεν πήρες χαμπάρι τι είναι ζωή. Πέρασες και δεν ακούμπησες. Και είσαι άχρηστος σε αυτόν τον κόσμο αφού δεν συνεισέφερες με την ανθρώπινη εργασία και προσφορά σου. Με τον κόπο και τον ιδρώτα σου. Με την αγωνία και τη δημιουργία σου.

Επειδή όμως η μάνα μου ήταν και αδιανόητα φοβική, υπήρξε και επικίνδυνη -ως μάνα. Γιατί με έκανε κι εμένα αδιανόητα φοβικό, σε σημείο που να προτιμήσω να κλειστώ σε κελί για να ζήσω τελικά τη ζωή μου. Φυσικά και δεν έκανα δικά μου παιδιά. Πώς θα μπορούσα άλλωστε να τα έχω ζήσει και κατανοήσει τόσο βαθιά όλα αυτά και να μην έχει κυριολεκτικά διαλυθεί κάθε θετική και ελκυστική εικόνα μέσα μου για μια τέτοια προοπτική; Ούτε ο έρωτας μπόρεσε να με πάρει μαζί του και να με παρασύρει σ' αυτό το θέμα. Ποιος; Ο έρωτας, που μετακινεί βράχους και ορίζει τα πάντα στη ζωή. Και σίγουρα ερωτεύθηκα παράφορα στη ζωή μου -και όχι μόνο μια φορά.

Ευτυχώς έμαθα να κατανοώ -και γι' αυτό να συγχωρώ- και τελικά να αγαπάω. Αυτό ήταν μάλλον ό,τι κέρδισα. Θα μου πεις αυτό μπορεί και να ήταν στις "προδιαγραφές" μου. Κανείς δεν το ξέρει και κανείς δεν θα το μάθει ποτέ.

Δεν έχω κανένα θυμό πια. Παλιότερα είχα. Κι ας μου κατάστρεψε το μέλλον (όταν ακόμη ήταν μέλλον). Κι ας μου ζήτησε κάποτε -μετά από δεκαετίες- συγγνώμη γι' αυτό (Είμαι σίγουρος πως ο παπάς της το υπέδειξε-επέβαλε. Τέτοιοι υποκριτές και κίβδηλοι είναι όλοι αυτοί της "θρησκείας".). Φυσικά της είπα ότι δεν της κρατάω κανένα θυμό και ότι καταλαβαίνω πως η θέση της ήταν πολύ δύσκολη τότε που εκλήθη να αποφασίσει αν θα με αποχωριζόταν (ετέθη θέμα μέχρι και να με έστελναν στην Αμερική, σε ειδικά σχολεία, γιατί ήμουν πολύ "προχωρημένο" παιδί για την ηλικία μου). Βέβαια, υπήρχε και η εκδοχή του "καλού" σχολείου στην Ελλάδα για να με έστελναν, αλλά ούτε αυτό έγινε -και εδώ ήταν υπεύθυνοι και οι δυο γονείς μου. Δεν πήγα ποτέ. Και έμεινα να βαριέμαι δώδεκα χρόνια στο κοινό δημόσιο σχολείο, να πηδάω από τα παράθυρα και να το σκάω, να προσπαθώ να το εγκαταλείψω (όπως ΚΑΙ το σπίτι των γονιών μου), να βρίσκω διέξοδο τελικά στη μουσική και στην κιθάρα. Φυσικά να περνάω στο πανεπιστήμιο με ελάχιστο διάβασμα, κ.λπ., κ.λπ.

Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Για το λόγο που γράφω σχεδόν τα πάντα από τη ζωή μου -τα υπόλοιπα, από το "σχεδόν" μέχρι "τα πάντα" θα γραφτούν σιγά-σιγά στο μέλλον, καθώς θα απελευθερώνομαι ολοένα και περισσότερο. Για να βγάλω από μέσα μου ό,τι έχω και δεν έχω. Γιατί νιώθω πως δεν μου ανήκει. Ανήκουν σε όλους τους ανθρώπους αφού πάρα πολλοί άλλοι τα έχουν ζήσει ή θα τα ζήσουν. Και αυτό είναι μια "παρέα", μια παρηγοριά.

Δυστυχώς τη μάνα μου δεν μπορούσε ποτέ κανείς να την προσεγγίσει ούτε με τη λογική, ούτε με το συναίσθημα, ούτε με την ενσυναίσθηση. Μπορούσε μόνο με άξονα το "τι θα πούνε οι άλλοι", με άξονα τη θρησκεία και το "τι λέει ο παπάς" της, και με το συμφέρον. Το τελευταίο ήταν και το εντονότερο χαρακτηριστικό της. Να μην την "κλέψουν", να μην την "γελάσουν", να μην την κοροϊδέψουν. Ο ανόητος άνθρωπος γίνεται ο χειρότερος φασίστας.

Απλώς την έχω βαρεθεί εδώ και αρκετά χρόνια. Τηρώ τα απολύτως τυπικά μόνο και μόνο για να μην έχω ιδιαίτερα προβλήματα μαζί της. Εξάλλου, αυτό είναι το παιχνίδι που η ίδια με δίδαξε. Δεν πηγαίνω σχεδόν ποτέ να τη δω στο χώρο της. Είναι πιο πνιγηρός κι απ' την ίδια. Όλα ακούνητα εδώ και δεκαετίες. Όλα αχρησιμοποίητα -γι' αυτό και δεν φθείρονται. Μια αρρώστια παντού. Αν την αγαπώ; Την αγαπώ επειδή η σχέση αυτή τρέχει στο αίμα. Την αγαπώ δηλαδή "αναπόφευκτα". Μακάρι να μπορούσα να κάνω αλλιώς. Να μην ένιωθα τίποτα. Βέβαια, στο λογικό επίπεδο επεξεργασίας αυτής της σχέσης δεν νιώθω ιδιαίτερα πράγματα. Ούτε αγάπη, ούτε συμπάθεια, ούτε τίποτα. Μια συνήθεια πενήντα τόσων χρόνων. Μετά από τόσο χρόνια συνηθίζεις και τις αλυσίδες σου και σου λείπουν αν σου τις πάρουν. Πόσο μάλλον έναν ζωντανό άνθρωπο. Αλλά αυτό δεν εμπεριέχει αλήθεια. Το γνωρίζω πολύ καλά πια. Το μυαλό μου καθάρισε. Διότι, μέσα σ' όλα, παραλίγο να γίνω και αλκοολικός. Ευτυχώς εκεί τα κατάφερα μόνος μου και δραπέτευσα. Και με τη βοήθεια της αγάπης και της ψυχιατρικής, σώθηκα.

Φυσικά και θα μπορούσα να γράψω πολλά. Η αλήθεια δεν ξεγράφεται, είναι η μάνα μου. Και ο δεσμός είναι ο βαθύτερος στη φύση. Ιδιαίτερα μάλιστα ο δεσμός του γιου με τη μάνα. Ό,τι χειρότερο σε τέτοιες περιπτώσεις. Είναι όμως ταυτόχρονα κι αυτή που μου κατέστρεψε τις σχέσεις μου με τις γυναίκες και στην κυριολεξία με ευνούχισε. Η ίδια, όπως μου εξομολογήθηκε πριν από λίγα χρόνια μέσα σε φοβερή ένταση ψυχής, δεν αγάπησε και δεν εμπιστεύθηκε ποτέ τους άνδρες. Ε, και τι να κάνουμε; Να πέσουμε να πεθάνουμε όλοι γι' αυτό; Διότι εκείνη αυτό θα ήθελε. Προφανώς είχε κι εκείνη τις πληγές της. Στη δική της ζωή. Τις οποίες όμως -εκεί είναι το άχρηστο του χαρακτήρα και της ύπαρξής της- τις μετέφερε αυτούσιες στην επόμενη γενιά. Χωρίς να κάνει καμιά προσπάθεια να βελτιωθεί. Δεν την ενδιέφερε. Το μόνο που την ενδιέφερε πάντα ήταν η ασφάλειά της και το συμφέρον της. Γι' αυτό τώρα που γέρασε, όλα περιστρέφονται γύρω από τα λεφτά. Κοιμάται και ξυπνάει με το άγχος των χρημάτων (ενώ, φυσικά, δεν έχει κανένα απολύτως πρόβλημα). Μεγάλη κατάντια αλλά και μεγάλη αποκάλυψη για όσους πίστευαν άλλα πράγματα για εκείνη μια ολόκληρη ζωή.

Απογόνους δεν αφήνουν μόνο οι άνθρωποι. Έχουν και τα ζώα αυτό το προνόμιο. Δεν διέφερε σε τίποτα από τα ζώα όσον αφορά σε όσα έκανε για εμένα. Τα απολύτως στοιχειώδη. Το φαγητό, την σχετική φροντίδα στην αρρώστια, το πλύσιμο και την καθαριότητα (νεύρωση βαθιά κι απόλυτη -εξηγεί πολλά).

Αλλά, είπαμε. Ήταν χαζή. Πώς θα μπορούσε κανείς να περιμένει από έναν χαζό άνθρωπο κάτι περισσότερο από αυτά που κάνει ένα ζώο -που στερείται λογικής και επαγωγικών συνειρμών;
 

* Στη φωτογραφία ο "Αετός", η σεληνάκατος της διαστημικής αποστολής Απόλλων 11, της πρώτης που προσεληνώθηκε. Είχα δει όλη την αναμετάδοση στην τηλεόραση, μικρό παιδάκι, και τότε γεννήθηκε μέσα μου η διάθεση να πάω στην Αμερική να "δουλέψω εκεί, με τα διαστημόπλοια". Φυσικά δεν έγινε τίποτα. Όταν σου κλείνουν το δρόμο και επιπλέον -και κυρίως αυτό- σε ευνουχίζουν, είναι αδύνατο να τολμήσεις ακόμη και να το ονειρευτείς αργότερα στη ζωή σου. Στην Αμερική δεν ταξίδεψα ακόμη. Τουλάχιστον όμως σπούδασα Φυσική.

** Την άποψη "υπάρχουν άλλοι που δεν έχουν μάνα" την θεωρώ στείρο συναισθηματισμό και επιχείρημα φοβικών ανθρώπων. Σε εκείνη την περίπτωση θα τα βίωνα όλα αλλιώς. Αυτό όμως δεν μπορεί να με κάνει να "φοβάμαι" να πω όσα νιώθω και βιώνω. Είναι σαν τους θρησκευόμενους, που πιστεύουν σε θεό επειδή -στην πραγματικότητα- είτε φοβούνται τον θάνατο είτε έβαλαν τον θεό στη θέση του πατέρα που έπαψαν να έχουν καθώς απλώς "μεγάλωναν" αλλά δεν ωρίμαζαν (Ζ. Φρόιντ).

Δεν υπάρχουν σχόλια: