Σάββατο, 13 Ιανουαρίου 2018

Οδυσσέας Ελύτης - Ο Μικρός Ναυτίλος



Φυσικά τίθενται αρκετές απορίες και εντοπίζονται σημεία χρήζοντα διευκρινίσεων. Δεν έχει σημασία. Έτσι είναι η ποίηση. Γι' αυτό γράφεται η ποίηση. Για να δίνει ελευθερία και αυτονομία στον καθένα που την προσεγγίζει.
 

Παρασκευή, 12 Ιανουαρίου 2018

Ονούφριος Σώχος - Ο Δάσκαλός μου


Υπήρξε Δάσκαλός μου -με απόλυτη επίγνωση του κεφαλαίου δέλτα. Ο Δάσκαλος ήταν ένας γλυκύτατος άνθρωπος. Απίστευτα λεπτός κι ευγενικός -με την πραγματική έννοια της λέξης. Έξυπνος άνθρωπος και πολύ συναισθηματικός. Μα, πάνω απ' όλα, ένας σπουδαίος βαρύτονος και ένας έξοχος και τόσο δοτικός Δάσκαλος.

Πρέπει να ήταν γύρω στα 1990. Γνωριστήκαμε όταν με πλησίασε εκείνος. Είχε βρεθεί τυχαία ανάμεσα στο κοινό μπροστά στο οποίο τραγουδούσα και διέγνωσε αυτό που μου συνέβαινε.

Πριν από λίγες μέρες, κάνοντας πρόβα κάποια τραγούδια που σκόπευα να εντάξω στο ρεπερτόριο του χειμώνα, είχα νιώσει την φωνή μου να μην "βγαίνει". Δοκίμασα έτσι, δοκίμασα αλλιώς, αδύνατο. Κάτι είχε γίνει, κάτι γινόταν κι εγώ ένιωθα να "χάνω" την φωνή μου. Δεν ήταν και το πιο ευχάριστο που θα μπορούσε να μου συμβεί. Και, φυσικά, δεν ήταν από κρυολόγημα. Δεν μπορούσα να τραγουδήσω. Πώς θα έβγαζα τον χειμώνα; Πώς θα προχωρούσα και πώς θα βιοποριζόμουν; Κρύος ιδρώτας με έλουσε κυριολεκτικά. Δεν ήξερα τι συνέβαινε, δεν ήξερα πώς να το αντιμετωπίσω. Μήπως να πήγαινα σε γιατρό; Μήπως συνέβαινε κάτι με τις φωνητικές μου χορδές; Μήπως κάτι άλλο;

Ευτυχώς αυτή η δύσκολη φάση δεν κράτησε πολύ. Ήταν τέλος καλοκαιριού-αρχές φθινοπώρου. Μετά από λίγες μέρες είχαμε μια παράσταση σε υπαίθριο χώρο στο Λαύριο. Τραγουδούσα ζορισμένα. Όταν τελειώσαμε, με πλησιάζει ένας κύριος κάποιας ηλικίας, με γενάκι και πολύ σοβαρό παρουσιαστικό. Είχε μπάσα φωνή και έντονο βλέμμα. Χωρίς να γνωριζόμαστε, έρχεται και μου λέει: "Με χρειάζεσαι. Πάρε την κάρτα μου και, όταν το νιώσεις, έλα να με βρεις". Έμεινα λίγο άναυδος είναι η αλήθεια. Γύρισε την πλάτη του κι έφυγε. Σκύβω και διαβάζω το ονοματεπώνυμο και το επάγγελμά του. Ήταν δάσκαλος φωνητικής. Κάτι χτύπησε μέσα μου. Ένιωσα ότι κρατώ κάτι πολύτιμο στα χέρια μου. Έβαλα την κάρτα στην τσέπη μου. Στη ζωή είχα πάντα εμπιστοσύνη σε τέτοιες συναντήσεις. Απ' το "πουθενά".

Σε λίγες μέρες πήγα και τον βρήκα τρέχοντας. Έμεινα κοντά του σχεδόν δυο χρόνια. Ανακάλυψα ότι διέθετα μια φωνή διαφορετική από αυτή που νόμιζα και που χρησιμοποιούσα μέχρι τότε. Μια φωνή κρυμμένη. Μου έμαθε τα πάντα. Μου έμαθε ακόμη και το -μέχρι τότε- αδύνατο: να τραγουδάω με σαράντα πυρετό χωρίς να καταλαβαίνει κανείς τίποτα αφού η φωνή μου δεν το πρόδιδε στο ελάχιστο. Με ζόριζε πολύ στο μάθημα. Έβλεπε ότι είχα αντοχές και θέληση και μου έκανε σαραντάλεπτα μαθήματα. Αδιανόητο για μάθημα φωνητικής. Άσπριζα, ζαλιζόμουν και θόλωνα. Εκείνος φώναζε χτυπώντας το πιάνο δυνατά παθιασμένος και ανέβαινε πιο ψηλά στο πεντάγραμμο, απαιτώντας να τραγουδήσω ψηλότερα. Έφτασα σε απίστευτα ύψη. Αργότερα μπορούσα να τραγουδάω τραγούδια πραγματικά πολύ δύσκολα και "ειδικά". Όταν ζαλιζόμουν, μου έλεγε να σκύψω και να περιμένω να επιστρέψει το αίμα πάλι στο κεφάλι. Με ξάπλωνε και συνεχίζαμε το μάθημα -εγώ σε ύπτια θέση με τέσσεριες-πέντε τηλεφωνικούς καταλόγους στο στήθος κι εκείνος στο πιάνο. Έφευγα απ' το μάθημα κουρέλι.

Του είχα τυφλή εμπιστοσύνη σε ό,τι έλεγε. Του είχα εμπιστοσύνη σε όλα. Μ' αγάπησε πολύ, το ήξερα και το ένιωθα. Πίστευε τόσο πολύ στη φωνή μου που μου έλεγε να φύγω για το Μιλάνο για να γίνω τενόρος. Πίστευε ότι είχα σπουδαία φωνή. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη θλίψη στα μάτια του όταν του είπα: "Μα, δάσκαλε, εμένα δεν μου αρέσει η όπερα..." Μου απάντησε: "Δεν σου αρέσει... Κρίμα". Αλλά αμέσως άλλαξε διάθεση, γούρλωσε τα μάτια, πήρε τ' απάνω του και προχώρησε γενναία και αποφασιστικά: "Δεν πειράζει! Θα κάνεις αυτό που αρέσει σε σένα! Συνεχίζουμε!"

Σπουδαίος άνθρωπος. Τον ένιωθα και λίγο σαν πατέρα μου. Τόσο κοντά και με τόση εμπιστοσύνη. Του οφείλω όλα τα επιτυχημένα χρόνια μου στο τραγούδι από τότε κι έπειτα. Τραγουδούσα πια με απόλυτη εμπιστοσύνη στη φωνή μου, σίγουρος ότι δεν θα είχα ποτέ ξανά το παραμικρό πρόβλημα αλλά και τον ελάχιστο ενδοιασμό για οποιοδήποτε τραγούδι. Άρχισα να "παίζω" με τις δυνατότητές μου και με τις δυνατότητες που μου έδινε το κάθε τραγούδι. Το γλένταγα πια. Τραγούδησα δύσκολα τραγούδια, πολύ δύσκολα. Τα έφερα σε πέρας όλα και απόλυτα σωστά.

Δεν τον ξέχασα ποτέ όλα αυτά τα χρόνια. Έψαχνα στοιχεία και πληροφορίες για εκείνον. Ήθελα να γράψω γι' αυτόν, να το βγάλω από μέσα μου και -έστω κι από εδώ- να του πω πόσο τον αγάπησα και τον εκτίμησα και τον ευχαριστώ για όλα. "Θα έχει μεγαλώσει αρκετά πια", έλεγα. Μέχρι που χθες έπεσα πάνω σε μια δημοσίευση του εγγονού του, που έλεγε πως ο παππούς του έφυγε πια απ' τη ζωή. Μαράθηκα λίγο. Αλλά... έτσι είναι η ζωή.

Υπήρξε και θα είναι πάντα ένα σπουδαίο κεφάλαιο στη ζωή μου. Τόσο ως Δάσκαλος όσο και ως Άνθρωπος. Τον αγάπησα από την πρώτη στιγμή και είμαι σίγουρος κι εκείνος. Δάσκαλε, σ' ευχαριστώ για όλα.


* Τη φωτογραφία τη δανείστηκα από τη σελίδα της λατρεμένης του κόρης -και δικής μου αγαπημένης- Μαριέττας, στο Facebook. Έχω πολλά χρόνια να τη δω. Τραγουδούσαμε μαζί εκείνα τα χρόνια.
 

Παρασκευή, 5 Ιανουαρίου 2018

Στην Β. του 19ου ορόφου



Σήμερα ξημερώματα έφυγες τελικά.

Εκείνες ακριβώς τις ώρες ήλθες στον ύπνο μου. Ήσουν γυμνή από τη μέση κι επάνω και -όπως πάντα- υπέροχη και αψεγάδιαστη. Σε άγγιξα, σε κοίταξα, και σου είπα "Μήπως να ξαναρχίζαμε από την αρχή κι έτσι να καταφέρναμε να εξελιχθούν αλλιώς τα πράγματα;" -εννοώντας να μην αρρώσταινες. Λες και θα είχα τη δύναμη να αλλάξω το πεπρωμένο αν ήσουν μαζί μου, λες και θα σε προστάτευα. Ευσεβείς πόθοι, ναι. Με κοίταξες, γέλασες και μου είπες "Βρε Γιώργο, αφού δεν γίνονται αυτά τα πράγματα και το ξέρεις!" Φυσικά και το ήξερα. Όλα τα ήξερα. Όπως κι εσύ. Από τότε. Πάνε σχεδόν είκοσι πέντε χρόνια.

Ήλθες, άραγε, για να με αποχαιρετήσεις; Ή μήπως απλώς "είδα" αυτό που συνέβαινε ταυτόχρονα εκείνες τις στιγμές; Κανείς δεν ξέρει ποιο απ' τα δύο -ή και τα δύο. Η ουσία είναι ότι εσύ έφυγες από ανάμεσά μας. Πήγες αλλού -από την "άλλη μεριά".

Θα είστε πάλι οι τρεις σας. Δεν μείνατε για πολύ χωριστά. Μόνο που έμεινε κάποιος πίσω μόνος του. Θα το είχες προβλέψει, δεν μπορεί.

Καλή αντάμωση, κορίτσι όμορφο και τόσο ευγενικό. Κορίτσι πραγματικά σπάνιο. Ήσουν από τους λίγους ανθρώπους που ένιωσα και εκτίμησα και σεβάστηκα τόσο βαθιά σε όλη μου τη ζωή.

Καλό Δρόμο.