Κυριακή, 24 Απριλίου 2016

Λαός και "λαϊκός"


"… Και για να εξηγηθούμε,
όταν λέω κάτι λαϊκό
δεν το εννοώ και για τον Λαό.
Κατά σύμπτωση, ο Λαός κάθε άλλο παρά λαϊκός είναι.
Τα μπουζούκια, οι μπαγλαμάδες και οι ζουρνάδες
είναι η συνήθεια του.
Εμένα μ' ενδιαφέρουν εκείνες οι λίγες,
οι μοναδικές του στιγμές,
που ζει
-χωρίς καλά-καλά να καταλαβαίνει-
την αλήθεια του.
Είναι οι στιγμές που είναι σκέτα άνθρωπος,
χωρίς τη βία του Χρόνου,
χωρίς την αγωνία του Χώρου,
   χωρίς τη φθορά της Τάξης του…"  
                                                                                                                                        (Μάνος Χατζιδάκις) 

Δεν θα μπορούσε να ειπωθεί καλύτερα, βαθύτερα και ουσιαστικότερα. Φέροντας αποδεδειγμένες αλήθειες από την Θεωρία της Σχετικότητας -αφού οριοθετεί τον Λαό εντός των ορίων του Χρόνου και του Χώρου ενώ το λαϊκό πέρα από αυτά- καταφέρνει να συγκεράσει, να γεφυρώσει την πανάρχαια ύπαρξη τού είδους μας στον Κόσμο με την προαιώνια Αλήθεια που σιγά-σιγά προσεγγίζεται και αγγίζεται. Θα έλθει μια μέρα -ίσως όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο- που όλα αυτά θα γίνουν Ένα. Και τότε ο Λαός θα ενωθεί με το λαϊκό και θα βαδίσουν μαζί στον Άπειρο Χρόνο και στον Άπειρο Χώρο. Χωρίς φθορά. Χωρίς Τάξεις.

Παρασκευή, 1 Απριλίου 2016

Διάλογοι ΙΙ


-  Να τους πεις δεν θα 'ρθω.

= Τι έπαθες;

- Βαρέθηκα. Τους βαρέθηκα όλους και όλα. Κάνουν διαρκώς λες και ανακάλυψαν την Αμερική και όλο αυτό το θέατρο επαναλαμβάνεται εδώ και αιώνες -τι αιώνες; χιλιετηρίδες. "Θα περιμένω 'άλλες' μέρες".

= Νομίζεις δεν το ξέρουν;

-  Δεν με ενδιαφέρει. Δεν με αφορά. Δεν με αφορά να βλέπω κάποιους να παίζουν τη ζωή για μυριοστή φορά επειδή δεν έχουν να προτείνουν κάτι άλλο. Κάτι διαφορετικό. Κάτι που θα ανέτρεπε τα δεδομένα και τα καθιερωμένα. Κάτι σαν ποτήρι με νερό, αναποδογυρισμένο, που όμως συνεχίζει να κρατά το νερό μέσα του. Βαριέμαι.

= Μα, τι λες;

- Ξέρεις πολύ καλά τι λέω. Όλοι ξέρουν. Ή, αν δεν ξέρουν, τουλάχιστον μπορούν να το αναγνωρίσουν όταν το δουν. Κι αν δεν μπορούν να το αναγνωρίσουν, έρχεται κάτι μέσα τους και τους ξυπνά μια ανάμνηση ζωής. Όλα τα υπόλοιπα είναι μια σκέτη βλακεία και γίνονται για να περνά η ώρα -και τελικά αυτό που αποκαλούμε ζωή- αξόδευτα, άσκεφτα και ανόητα. Κενά και βαριεστημένα. Σαν χιλιοδουλεμένη σφραγίδα παλιάς δημόσιας υπηρεσίας. Η πρώτη γραφή χαράχτηκε πάνω στην πέτρα και σήμερα όλα έχουν γίνει δυαδικό σύστημα. Αναπαριστούμε με το δυαδικό σύστημα τα πάντα. Εκτυπώνουμε σε τρεις διαστάσεις. Είμαστε μιαν ανάσα από τον "θεό". Κι όμως. Όσο ψηλότερα ανεβαίνουμε, τόσο βαθύτερα σκάβουμε και χανόμαστε στη λάσπη. Σε τέτοιο βαθμό που είναι πλέον πολύ πιθανό αυτή η λάσπη να γίνει κινούμενη και να μάς αρπάξει ολοκληρωτικά.

= Ο φόβος.

- Το ξέρω. Τον ξέρω. Τον ξέρουν χιλιάδες χρόνια τώρα. Αλλά δεν τολμούν να επαναστατήσουν ενάντια στο "θεσμικό σκατό" τού μετα-φυσικού όντος. Που το έντυσαν με χλαμύδες και πορφύρες. Με φωτοστέφανα και θαύματα και εικόνες. Με ναούς, λαγούς και πετραχήλια. Και απόθεσαν και αποθέτουν εκεί κάθε ανόητη μικρότητα και κάθε στένεμα τού νου και τής καρδιάς. Φτιάχνοντας δούλους, υποτελείς στο Τίποτα. Τους κέρδισε ο Θάνατος κατά κράτος.

= "Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας, ας έχωσι· θέλει αρετήν και τόλμην η ελευθερία". Τι σκέφτεσαι να κάνεις;

- Κοίτα να δεις. Όσον αφορά σε αυτά που θα μπορούσα να έχω κάνει μέχρι σήμερα, νομίζω όλα έγιναν με πλήρη συνείδηση και χωρίς καμιά παραχώρηση ή υποχώρηση από τα θέλω μου. Ήμουν πάντα εκεί, παρών και αυτοδύναμος -ακόμη και τις στιγμές τής απόλυτης αδυναμίας. Ακόμη και η αδυναμία μου ήταν αυτοδύναμη. Αυτό και μόνο με γεμίζει πληρότητα και καθαρότητα. Το κρασί δεν πήρε καθόλου νερό, δεν χάλασε. Ξέρεις, μπορεί να κοιμάμαι γενικά λίγο αλλά, μόλις κλείσω τα μάτια μου, αποκοιμιέμαι συνήθως μέσα σε δυο-τρία λεπτά.

- Αρκετά εύθραυστο ακούγεται αυτό. Μήπως και λίγο άκαμπτο;

= Δεν απέχω από τις διαδικασίες. Απλώς επιλέγω -όσο αυτό είναι δυνατό- και διαχωρίζω τη θέση μου. 

= Το αύριο;

- Ποτέ δεν με απασχόλησε το αύριο, το μέλλον, ως προοπτική πραγματικότητας. Από παιδί θεωρούσα ότι η εμπλοκή των ανθρώπων σε τέτοιες τροχιές και σε τέτοιου είδους "προβληματισμούς" είναι στέρηση βαθμών ελευθερίας. Δεν είναι ούτε δειλία, όπως πολύ εύκολα εικάζουν οι αντίπερα, ούτε φυγομαχία ή φυγοπονία -πόσο ανέξοδα και εύκολα όλα αυτά... Ο μόνος βαθμός ελευθερίας που δέχτηκα να στερηθώ -δεν νομίζω να μπορούσα να κάνω κι αλλιώς- ήταν η εργασία για την εξασφάλιση των αναγκαίων που θα μου πρόσφεραν μια αξιοπρεπή ζωή. Αξιοπρεπή όπως εγώ την εννοούσα και την αντιλαμβανόμουν φυσικά.

= Καλά όλα αυτά. Αλλά άπτονται τού ευ ζην. Με το ζην τι γίνεται;

- Το ζην λοιπόν άλλαξε τρεις φορές στη ζωή μου -μέχρι στιγμής. Αυτή η τρίτη δείχνει καλά στερεωμένη και απολαυστική. Ποτέ δεν φαντάστηκα τον εαυτό μου να μην εργάζεται. Μου είναι αδιανόητο. Με σκέφτομαι, όσο είμαι όρθιος και όχι ανήμπορος, να κερδίζω τη ζωή μου με κάποιον τρόπο. Χθες ήταν εκείνοι, σήμερα αυτός, αύριο ίσως είναι κάποιος άλλος τρόπος.

Μπορείς να πεις πως υπήρξα λίγο τυχερός -αν και, όπως λέει ένας φίλος, "τίποτα δεν είναι τυχαίο, ούτε το ατύχημα". Η συνεισφορά των γονέων μου, που μου άφησαν μια κάποια βάση, ήταν καθοριστική. Μπορεί να αποφάσισαν -για τους δικούς τους κοινωνικούς, υπαρξιακούς ή άλλους λόγους, ποσώς με ενδιαφέρει- να με φέρουν στον κόσμο, αλλά πρώτα απ' όλα ήξεραν ότι μπορούν να υποστηρίξουν τον γόνο τους με συγκεκριμένα δεδομένα που είχαν στα χέρια τους και στις τσέπες τους. Ήταν δηλαδή ρεαλιστές. Συντηρητικοί μεν διότι έκαναν παιδιά μάλλον αρκετά άσκεφτα κατά την γνώμη μου, όπως η συντριπτική πλειονότητα, αλλά όχι κενά ρομαντικοί που γέννησαν παιδιά "ελπίζοντας σε ένα καλύτερο αύριο" ή επειδή "τα παιδιά είναι η ελπίδα τού κόσμου". Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως δεν θα επιβίωνα αλλιώς -αλίμονο. Απλώς θα ζούσα σε ένα κλάσμα τής ζωής την οποία ζω τώρα. Και η αλήθεια είναι πως δεν θα υπήρχε και μεγάλη διαφορά. Τα έχω βάλει κάτω αρκετές φορές για να μην έχω την ψευδαίσθηση πως ανοίγω το στόμα μου και μιλάω πολύ και για να μην ζω σε έναν πλασματικό κόσμο.

Βέβαια η ζωή τα έφερε έτσι που εγώ, η επόμενη γενιά, δεν ελπίζω ούτε σε ένα καλύτερο αύριο. Εγώ δεν βλέπω καν κάποιο νόημα πίσω από όλα αυτά. Προχωρώ εντελώς απαλλαγμένος από κάθε τέτοια πρόληψη και δοξασία. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο, μεγάλο θέμα που έχει να κάνει με την ταυτότητα τής εποχής μας και τις έννοιες τής ολότητας και τής "παγκοσμιότητας"...

= Οι άνθρωποι συνεχίζουν να φέρνουν στον κόσμο παιδιά.

- Πολύ γενική προσέγγιση και διατύπωση. Θα έλεγα στείρα.

= Όπερ σημαίνει;

- Όπερ σημαίνει ότι φυσικά και δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί το ένστικτο τής αναπαραγωγής που κατοικοεδρεύει στα έμβια όντα. Αλλά από αυτό το σημείο μέχρι την πραγμάτωση αυτού τού ενστίκτου υπάρχει τεράστια απόσταση.

= Δεν υπάρχει βελτίωση; Εξέλιξη;

- Βελτιώνονται και εξελίσσονται μόνο οι δυνατοί. Η δύναμη, η ισχύς, είναι αυτή που προσφέρει τα μέσα για την εξέλιξη. Μην ξεχνάς πως ο μύθος που περιβάλλει την τεκνοποιία δημιουργήθηκε και ενδυναμώθηκε από τις (δυτικές κυρίως) θρησκείες και τα πολιτικά συστήματα. Οι θρησκείες και τα πολιτικά συστήματα είναι δημιουργήματα τού ανθρώπου για να εδραιώνει την δύναμή του. Την εξουσία και την επιβολή του πάνω στους άλλους ανθρώπους. Ήταν απόλυτα αναμενόμενο να εισχωρήσουν στο χώρο τής μετα-φυσικής αφού εκεί υπήρχε πολύ ψωμί. Υπήρχε ο θάνατος. Πεδίο δόξης λαμπρό από αρχαιοτάτων χρόνων. Οι θρησκείες και τα πολιτικά συστήματα διέλυσαν το ανθρώπινο είδος. Τού κατέστησαν υποχρεωτικές συγκεκριμένες πράξεις και τακτικές που εξυπηρετούσαν πρώτα τα ίδια. Η δύναμη και η ισχύς, οι θρησκείες και τα πολιτικά συστήματα, χρειάζονται υποτελείς για να υπάρξουν. Αλλιώς δεν υφίστανται, δεν έχουν "αντικείμενο". Σκλάβους με λίγα λόγια. Αλλιώς "είναι βασιλιάδες δίχως να 'χουν βασίλειο". Κι έτσι, έφτασαν να περιμένουν τον Μεσσία ή τον Κομμουνισμό. Ευτυχώς απαλλαχθήκαμε από την εμμονή τού ενός.

Όποιος έχει ισχυρά μέσα -χρήματα δηλαδή ή ισχύ- και το προσωπικό του όραμα είναι συμβατό για τον οποιοδήποτε δικό του λόγο, ας δημιουργήσει απογόνους. Θα είναι καλά στεριωμένοι. Γι' αυτό οι πλούσιοι και οι "γαλαζοαίματοι" φέρνουν στον κόσμο πολλά παιδιά. Γιατί ξέρουν πως αυτοί θα επιβιώσουν τελικά. Και όσο περισσότερος σπόρος υπάρχει...

Βέβαια οι θρησκείες και τα πολιτικά συστήματα δεν άφησαν να πάει χαμένη ούτε αυτή η ευκαιρία ενίσχυσης τής παντοδυναμίας τους. Πάντα έχουν κάτι να πούνε που να κλονίζει το βαθύ θεμέλιο τής φοβισμένης ύπαρξης τών μη ευνοημένων. Χαρακτηριστική περίπτωση η οικογένεια Ωνάση ή η οικογένεια Κένεντι και το απίθανο "χάπι" στο στόμα τού κόσμου ότι "το χρήμα δεν φέρνει την ευτυχία". Έτσι, γενικά κι αόριστα. Κουτό και εντελώς παρωπιδικό επιχείρημα. Φυσικά το χρήμα δεν είναι το μόνο που φέρνει ικανοποίηση και ισορροπία σε έναν κόσμο κατά τα άλλα εντελώς ανισόρροπο. Αλλά ας μην φτάσουμε να εξηγούμε την αλφαβήτα.