Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2016

Κάιζερ - Χίτλερ - Σόιμπλε


Ο υπερκείμενος τίτλος επιχειρεί να συνδέσει τις τρεις ιστορικές στιγμές κατά τις οποίες η Γερμανία υπήρξε αποκλειστικά υπεύθυνη για πολύ μεγάλα και βαριά δεινά που έπληξαν και εξακολουθούν να πλήττουν στις μέρες μας την Ευρώπη αλλά και άλλες, συνδεόμενες με την ευρωπαϊκή ήπειρο, περιοχές τού κόσμου. Εδώ θα πρέπει να υπάρξει κάποια σχετική αναφορά σε τυχόν απόπειρα διάκρισης ανάμεσα στον γερμανικό λαό και στη γερμανική εξουσία. Κανένας λαός δεν είναι άμοιρος τών ηγετών που εκλέγει ή προωθεί στην εξουσία. Όλοι  θυμόμαστε σε τι μαζική υστερία είχε οδηγήσει ο Αδόλφος Χίτλερ τον γερμανικό λαό και ότι είχε συντάξει στις γραμμές τού Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος την συντριπτική πλειονότητα τών Γερμανών. Η ύπαρξη εξαιρέσεων που δεν συμμετείχαν στο κόμμα (λόγω διαφωνιών με αρκετές στρατηγικές επιλογές τής κεντρικής εξουσίας αλλά και άρνησης εφαρμογής διαταγών της, όπως η δολοφονία τών Εβραίων αιχμαλώτων και η απάνθρωπη συμπεριφορά απέναντι στους συλληφθέντες) -ακόμη και στην μέγιστη περίπτωση τού υπερ-χαρισματικού και υπερ-λαοπρόβλητου στρατάρχη Ρόμελ, που τελικά τον αυτοκτόνησε ο ίδιος ο Χίτλερ με υδροκυάνιο για να απαλλαγεί από αυτόν- απλώς επιβεβαιώνει τον κανόνα τού ψυχογραφήματος τού γερμανικού λαού: είναι εύκολα καθοδηγούμενος από φασιστικές ηγεσίες και όταν βρεθεί η κατάλληλη αρχή και οι συμφέρουσες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες, το κακό σπέρμα ξαναβγαίνει στην επιφάνεια. Αυτή η πολιτική γραμμή λοιπόν κρατάει γερά και συνεχίζεται ακάθεκτη εδώ και πάνω από εκατό χρόνια. Η μοναδική και συνεχής πολιτική επιδίωξη και στόχευση τής Γερμανίας ήταν και παραμένει η πρόσβαση στα πετρέλαια τής αραβικής χερσονήσου και του Περσικού Κόλπου. Αυτή ήταν η αιτία πίσω από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο στον οποίο έσυρε την ανθρωπότητα ο αυτοκράτορας Γουλιέλμος τής Γερμανίας το 1914, αυτή ήταν η αιτία στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο που ξέσπασε το 1939 και με τον οποίο ο Αδόλφος Χίτλερ αιματοκύλησε τον κόσμο, και αυτή εξακολουθεί να είναι η αιτία για την οποία ο Γερμανός υπουργός οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έχει υποχρεώσει στις μέρες μας ολόκληρη την Ευρώπη να στενάζει οικονομικά -συνεπικουρούμενος από την κρίση τού καπιταλισμού, η οποία πυροδοτείται συνεχώς και επαναλαμβανόμενα από τις ανεξέλεγκτες εξελίξεις και προόδους τής Πληροφορικής αλλά και από τους συνεχείς επαναπροσδιορισμούς των σφαιρών επιρροής τών μεγάλων δυνάμεων. Το θέμα φαντάζει ίσως σύνθετο αλλά δεν είναι. Είναι καθαρά γραμμικό.

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος
Μεγάλος σύμμαχος και εφαλτήριο τής Γερμανίας όλον αυτόν τον αιώνα ήταν και παραμένει η Τουρκία. Σταθερός συνένοχος στις ανομίες της ενάντια σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Λυκοφιλία; Ναι. Ο καθένας κοιτάζει να δρέψει τους δικούς του καρπούς και να αποκομίσει τα οφέλη του. Ποτέ η Τουρκία δεν αντιστάθηκε στην επέλαση τών Γερμανών αυτά τα εκατό χρόνια. Ο μεγάλος σιδηρόδρομος Βερολίνου-Βαγδάτης θα διέσχιζε την Τουρκία και θα κατέληγε στα πετρέλαια στις αρχές τού εικοστού αιώνα. Οι "σύμμαχοι" όμως ξύπνησαν και δημιούργησαν φραγμό στα Βαλκάνια, με αποτέλεσμα τον Μεγάλο Πόλεμο και το ξέσπασμά του σε αυτήν την πολύπαθη περιοχή. Στον δεύτερο πόλεμο ο Χίτλερ ονειρευόταν την σιδηροδρομική σύνδεση Βερολίνου-Μπακού. Πετρέλαια δηλαδή, πολλά πετρέλαια. Η Τουρκία στον δεύτερο πόλεμο έγειρε προς το πλευρό τών Συμμάχων όταν όμως ο δεύτερος πόλεμος είχε ήδη οριστικά κριθεί. Όλο το προηγούμενο διάστημα παρέμενε εκνευριστικά και ενοχοποιητικά "ουδέτερη". Ήδη στον Μεγάλο Πόλεμο είχε αναγκαστεί να υπογράψει υποτακτική συνθηκολόγηση στον Μούδρο τής Λήμνου αλλά οι γείτονες πολιτικοί δεν γνωρίζουν από συνέπεια. Γνωρίζουν μόνο το συμφέρον. Η σημερινή καγκελάριος δεν χάνει ευκαιρία να ταξιδεύει στην Τουρκία με διάφορες προφάσεις που δήθεν άπτονται τού πανευρωπαϊκού συμφέροντος. Η αλήθεια είναι πως συνεχώς εκφράζει έμπρακτα την συμπάθειά της προς την γείτονα και με αφορμή διάφορα γεγονότα που ανακύπτουν στην πορεία (όπως το προσφυγικό), αναζητά την δίοδο προς τα πετρέλαια. Ξέρει ότι με τους Αμερικανούς δεν μπορεί να αναμετρηθεί (η μόνη αναμέτρηση που επιδιώκει η Γερμανία μετά την διπλή πανωλεθρία τών παγκοσμίων πολέμων είναι η οικονομική αφού έμαθε καλά το μάθημά της) και γι' αυτό έχει λυσσάξει με την προοπτική δημιουργίας κουρδικού κράτους επειδή το κράτος αυτό θα λειτουργήσει ως αμερικανικό ανάχωμα για την πρόσβασή τους στον Περσικό Κόλπο. Οι Αμερικανοί αρνούνται να αναγνωρίσουν τους Κούρδους ως τζιχαντιστές και αυτό εξωθεί το γερμανικό και το τουρκικό νευρικό σύστημα στα άκρα.

Προσπαθώ να δω καθαρά. Προσπαθώ να δω το μεγάλο κάδρο. Να μην εστιάσω στο δάχτυλο και στο δένδρο αλλά στο δάσος. Τα στοιχεία είναι πολλά και πολυσύνθετα. Αλλά η σύνθεσή τους είναι εύκολη σαν τον μίτο τής Αριάδνης. Αρκεί να κάνει κανείς την αρχή. Όλα είναι μια αλυσίδα από αλληλένδετους κρίκους. Ο καθένας είναι άρρηκτα δεμένος και εξαρτημένος από τον προηγούμενο και τον επόμενο. Είναι ένα ντόμινο που έχει αρχίσει και πέφτει παρασύροντας ό,τι βρει στο πέρασμά του. Και αυτά που βρίσκει δεν είναι λίγα. Στην πραγματικότητα είναι ο κόσμος ολόκληρος, ίσως και ο σύγχρονος πολιτισμός ολόκληρος. Μπορεί να ακούγεται τελολογική η άποψη αλλά ίσως τελικά να αποδειχθεί πως αυτές οι πιθανότητες είναι πραγματικά πολύ μεγάλες.

Ψηφιακή εποχή - οπτικές ίνες
Από τη μια μεριά το αθεράπευτα εθνικιστικό γερμανικό κύτταρο και από την άλλη η κρίση τού καπιταλισμού, που ενεργοποιήθηκε από τις τρομακτικές εξελίξεις και εφαρμογές στην Πληροφορική. Ο σύγχρονος δυτικός κόσμος και πολιτισμός δείχνουν ανίκανοι μέχρι στιγμής να διαχειριστούν τον κυβερνοχώρο. Άνοιξαν τον ασκό τού Αιόλου και δυστυχώς δεν ήταν καθόλου προετοιμασμένοι για κάτι τέτοιο. Ούτε υπήρχε η ανάλογη καλλιέργεια και παιδεία. Η Πληροφορική και οι εφαρμογές της σε ένα ασύδοτο καπιταλιστικό σύστημα, τού οποίου η κρίση ταυτότητας αυτοτροφοδοτείται από την ίδια την Πληροφορική, αποτελούν φονικό όπλο. Θα έπρεπε να υπάρχει μια συλλογική διαχείριση τού νέου ψηφιακού κόσμου σε παγκόσμιο επίπεδο -κάτι σαν τα Ηνωμένα Έθνη δηλαδή, παρά το γεγονός ότι και αυτά είναι απολύτως καθοδηγούμενα. Ακόμη κι αν επικεφαλής της ανθρωπότητας αυτά τα χρόνια ήταν ο Αριστοτέλης μαζί με τον Πλάτωνα, τον Αϊνστάιν, τον Γκάντι και κάποιες άλλες μεγάλες μορφές τής ιστορίας τού κόσμου, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη μια τέτοια αποστολή. Πόσο μάλλον σήμερα που στις ηγετικές θέσεις τού κόσμου βρίσκονται άνθρωποι διεφθαρμένοι, ανήθικοι και χωρίς έμπνευση. Οι μεγάλοι ηγέτες που θεμελίωσαν την σύγκλιση τών ευρωπαϊκών λαών είχαν νιώσει πολύ καλά στο πετσί τους τι σημαίνει ένας πόλεμος, τις συνέπειές του, τη βία και την ανείπωτη φτώχεια του καθώς και την τραγωδία που σπέρνει γύρω του. Αλλά δεν υπάρχουν πια ούτε Αντενάουερ, ούτε ντε Γκολ, ούτε Τσόρτσιλ, ούτε καν Μιτεράν ή Βίλι Μπραντ. Ο τελευταίος μεγάλος ενωτικός Ευρωπαίος ηγέτης -ο Γερμανός Χέλμουτ Σμιτ*- εγκατέλειψε πέρσι τον μάταιο τούτο κόσμο σε βαθιά γεράματα αλλά με εντυπωσιακά σώας τας φρένας, προειδοποιώντας ασταμάτητα την χώρα του για τα μεγάλα λάθη που διαπράττει. Κανείς δεν μπορούσε να τον ακούσει. Η λαίλαπα είχε ξεσπάσει ήδη από το 2008 και προχωρούσε συνεχώς βαθύτερα ισοπεδώνοντας τα πάντα.

Με αυτά τα δεδομένα, ήταν φυσικό και επόμενο η νέα εποχή των επιτευγμάτων να αποτελέσει την απαρχή μιας ακόμη μεσαιωνικής περιόδου. Ο άνθρωπος είναι φθαρτός και περιορισμένος -μα πάνω απ' όλα "υλικός"- και βρίσκεται στο σημείο να έχει εφεύρει κάτι άυλο και άπειρο. Είναι αδύνατον να καταφέρει να το διαχειριστεί ως δια μαγείας. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να διαχειριστεί το Άπειρο. Δεν είναι στις προδιαγραφές του. Η ανεξέλεγκτη και μη ανθρωποκεντρική πρόοδος στην Πληροφορική θα αποτελέσει το απόλυτο όπλο στα χέρια τής βίας. Ήδη την αποτελεί. Στα απίστευτα εξελιγμένα έξυπνα όπλα, στα μη επανδρωμένα πολεμικά σκάφη ξηράς, αέρος και θαλάσσης, στη δυνατότητα που έχει πλέον κάποιος μεμονωμένος άνθρωπος από την πιο ξεχασμένη άκρη τού κόσμου να παρεμβαίνει σε πληροφορίες και στοιχεία ύψιστης σπουδαιότητας (όλα αυτά με το πρόσχημα τής "ισότητας" τών ανθρώπων...) και σε τόσα άλλα.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος
Ας μην χάνουμε όμως την γερμανική γραμμή. Ο Αδόλφος Χίτλερ δεν ανέθεσε τυχαία στον καλύτερο στρατηγό του, τον Έρβιν Ρόμελ, την κατάκτηση τής Βόρειας Αφρικής και την επέλαση προς τα ανατολικά. Προς την Μέση Ανατολή, δηλαδή. Αν δεν τον σταματούσε ο έξοχος Μοντγκόμερι με όλους τους ήρωες που πολέμησαν κάτω από τις διαταγές του, η Γερμανία θα είχε φτάσει στα πετρέλαια. Γιατί αυτό λείπει από την Γερμανία: η ενέργεια. Έχει ίσως την καλύτερη και πιο οργανωμένη βιομηχανία στον κόσμο και έχει πειθαρχία ατσάλινη. Αλλά δεν έχει ενεργειακές πηγές. Ο άνθρακας που κάποτε ήταν αρκετός για τις ανάγκες της σήμερα δεν επαρκεί. Έφτασε στο σημείο να κατεδαφίσει ολόκληρα μεσαιωνικά χωριά για να εξορύξει άνθρακα. Δεν έχει όμως πετρέλαιο. Και ξέρει πολύ καλά πως οι δυο μεγάλοι οικονομικοί ανταγωνιστές της -οι ΗΠΑ και η Ρωσία- έχουν και θα έχουν άφθονο για πολλά χρόνια ακόμη. Ο διαστρεβλωμένος και άρρωστος εθνικισμός τών Γερμανών δεν ανέχεται κάτι τέτοιο. Με τους Αμερικανούς ξέρει πως δεν μπορεί να αναμετρηθεί απευθείας γιατί είναι η απόλυτη υπερδύναμη πια. Χρησιμοποίησε άψογα την προκεχωρημένη θέση της στα σύνορα με τις χώρες τού πρώην Συμφώνου τής Βαρσοβίας για να ανορθώσει και να ξαναχτίσει τη χώρα. Μέχρις εκεί όλα καλά. Ποιος δεν επιθυμεί την πρόοδο και την ευημερία τών ανθρώπων; Με την κατάρρευση τού τείχους έγινε η πρώτη δύναμη στην Ευρώπη, αφού είναι γνωστές οι φιλοσοφικές και "περιπατητικές" αναζητήσεις τής Γαλλίας, που την οδήγησαν πολλές φορές σε ολιγωρία και εκτός "πραγματικότητας", με πολλές συνέπειες για τον κόσμο. Ας μην ξεχνάμε μια ολόκληρη γαλλική κουλτούρα και έναν Διαφωτισμό, που κάθε άλλο παρά συνάδουν με τα χαρακτηριστικά μιας "υπερδύναμης"... Για την Μεγάλη Βρετανία δεν γινόταν λόγος αφού είναι το υποκατάστημα και ο δούρειος ίππος τών ΗΠΑ στην Ευρώπη και, εξάλλου, το Γ' Ράιχ είχε υποφέρει τα μέγιστα από τους ατρόμητους Βρετανούς. Η Γερμανία βρέθηκε λοιπόν για άλλη μια φορά -την τρίτη σε έναν αιώνα- να κυριαρχεί στην ήπειρο και να "πνίγεται" από την ανάγκη εξεύρεσης ενεργειακών πηγών. Άρχισε πάλι η προσέγγιση με την Τουρκία και η επιβολή της στην Ευρώπη δια τής οικονομικής ισχύος. Ο ανάπηρος υπουργός της, γεμάτος κόμπλεξ και τόσα απωθημένα -ίσως διόλου αδικαιολόγητη δεν ήταν τελικά η απόπειρα δολοφονίας εναντίον του, που τού στοίχισε την αρτιμέλειά του-, έχει πάρει την σκυτάλη από τους δυο δολοφόνους τών δυο προηγούμενων παγκοσμίων πολέμων. Και τώρα ζούμε τον τρίτο πόλεμο. Όποιος δεν το έχει συνειδητοποιήσει, κοιμάται ύπνο βαθύ και έχει γίνει τυφλό όργανο στα χέρια τών κέντρων εξουσίας -παγκόσμιων και τοπικών- που κάθε φορά τον εξωθούν προς διαφορετική βαλβίδα εκτόνωσης απλώς για να μην χαλάνε οι ισορροπίες. Ξεγελιέται από τον ήλιο που βλέπει κάθε μέρα, από τις βόλτες που είναι ελεύθερος να κάνει, από τα λίγα ή περισσότερα αγαθά που είναι σε θέση να καταναλώνει.
Βίλι Μπραντ & Κόνραντ Αντενάουερ
Ξεγελιέται από την πλασματική αίσθηση ελευθερίας που το κυρίαρχο σύστημα τού έχει παραχωρήσει. Προσέρχεται σε εκλογές -επαναλαμβανόμενες μάλιστα για να νιώθει πως έχει την δυνατότητα ελέγχου και αλλαγής τής κυβέρνησής του σε μικρά χρονικά διαστήματα!- και με μεγάλη ευκολία πια καταλαμβάνει δρόμους, πλατείες, γήπεδα και οτιδήποτε άλλο η "κυριαρχική" του ορμή του τού επιβάλλει. Πού είναι οι εποχές τής αλήστου μνήμης δικτατορίας, τότε που απαγορευόταν κάθε σύναξη άνω τών τριών ατόμων... Άρα; Άρα έχουμε δημοκρατία! Ταξιδεύει ελεύθερα από και προς κάθε προορισμό, χωρίς ελέγχους ταυτότητας και διαβατηρίων! Οι φάκελοι πολιτικών φρονημάτων έχουν "καεί" από χρόνια. Άρα; Άρα έχουμε δημοκρατία! Ξεγελιέται από όλα δηλαδή τα προϊόντα αλλά και τα απόνερα τού καπιταλισμού. Ο
Κόνραντ Αντενάουερ, ένας σημαντικός πολιτικός και πρώτος καγκελάριος τής Γερμανίας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, που είχε νιώσει βαθιά στο πετσί του τι θα πει ναζισμός και ολοκληρωτισμός, είχε πει ανάμεσα στα πολλά σημαντικά που άφησε πίσω του φεύγοντας πως

Μόνο τα πιο ανόητα μοσχάρια επιλέγουν τον σφαγέα τους.

Ίσως οι Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη φορά, μετά τις στοχεύεσεις κατά των Siemens και VW, από τις οποίες η Γερμανία δείχνει να επέζησε αρκετά αναίμακτα, με το καίριο χτύπημα στην καρδιά τής Γερμανίας -στην Deutsche Bank-, να καταφέρουν πάλι όσα κατάφεραν στον Μεγάλο Πόλεμο μετά την βύθιση τού Λουζιτάνια και στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο μετά τον βομβαρδισμό τού Περλ Χάρμπορ. Κάλλιο αργά παρά ποτέ.

Για το τέλος άλλη μια ρήση τού Κόνραντ Αντενάουερ -γιατί αυτή η χώρα, εκτός από φονιάδες και ναζί, γέννησε και ανθρώπους πολύ μεγάλων και υψηλών μεγεθών σε όλους τους τομείς τής ζωής:

Στο μυαλό μου έρχονται σκέψεις και εικόνες… 
σκέψεις τής εποχής πριν από το 1914,
τότε που υπήρχε πραγματική ειρήνη, 
ηρεμία και ασφάλεια στη γη
-μια εποχή κατά την οποία δεν γνωρίζαμε φόβο… 
Η ασφάλεια και η ηρεμία εξαφανίστηκαν
από τις ζωές τών ανθρώπων μετά το 1914.

*Θεωρώ πως ο Γάλλος Ζισκάρ ντ' Εστέν δεν αποτέλεσε ποτέ μια σοβαρή, αξιόπιστη και υπεύθυνη μορφή πολιτικού άνδρα.