Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2014

Γιάννης Γλέζος - Τα Τραγούδια της Εύας

Ήταν ένα χειμωνιάτικο βράδυ πριν από περίπου δέκα χρόνια. Οι έξοδοι είχαν περιοριστεί εντελώς -έως μηδενιστεί- εξαιτίας της λαίλαπας που είχε πλέον κατακυριεύσει τη χώρα και την κοινωνία. Και ιδιαίτερα μετά την αναπτέρωση του εθνικού φρονήματος που είχε προκύψει από τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων και το πρόσφατο ποδοσφαιρικό τρόπαιο. Όλα ήταν πια μια αηδία κι ένα σίχαμα. Τουλάχιστον έτσι τα αντιλαμβανόμουν εγώ. Κοίταζα γύρω μου και έβλεπα την υπερκατανάλωση σε όλη της την ορμή να ισοπεδώνει τα πάντα. Ζωές, ανθρώπους, άξονες πάνω στους οποίους κατάφερνε να ισορροπεί ολόκληρη η ιστορία της ανισορροπίας αυτού του τόπου. Οι πολίτες αυτής της χώρας είχαν φορέσει ο καθένας από ένα τεράστιο και πανύψηλο λοφίο και πήγαιναν καβάλα στ' άλογο! Τέτοια μούρλα επικρατούσε. Ο καθένας θεωρούσε τον εαυτό του απόγονο τουλάχιστον του Μεγάλου Αλεξάνδρου ή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη (ας μην μιλήσουμε καλύτερα για Σωκράτη ή Ηράκλειτο) και, με αυτήν την αίγλη του σύγχρονου οπλαρχηγού και δικαιωμένου επαναστάτη του κόσμου, έλυνε και έδενε σκορπώντας υποσχέσεις και χρήματα. Ένα Deja Vu της χώρας μετά την απελευθέρωση του 1821, όταν ο καθένας αυτοπροσδιοριζόταν ως σωτήρας του έθνους και ήρωας της επανάστασης. Βαβυλωνία -όπως ακριβώς στο μνημειώδες έργο του Δημήτριου Βυζάντιου. Σήμερα δεν τα θυμούνται αυτά οι Έλληνες -ή κάνουν πως δεν τα θυμούνται για να είναι "μέσα στα πράγματα" και στο σύγχρονο προβληματισμό. Τότε όμως είχε γεμίσει η χώρα "εθελοντές του 2004"... Σαν μαρκαρισμένα γελάδια τριγυρνούσαν σε δρόμους και πλατείες και αλώνιζαν τη χώρα με το σηματάκι καρφιτσωμένο στο πέτο και με το χαμόγελο και την αισιοδοξία της ηλιθιότητας κολλημένη στα χείλη.

Ο Γιάννης Γλέζος φέρει βαρύ όνομα. Τόσο από τη μεριά του Μανώλη Γλέζου όσο και από την άλλη, του Γιάννη Ρίτσου. Ούτε ο ίδιος όμως είναι τυχαίος άνθρωπος. Η αλήθεια είναι πως είναι μάλλον ιδιόρρυθμος -τουλάχιστον αυτό ένιωσα από όσο είχα τη δυνατότητα να καταλάβω, συζητώντας μαζί του εκείνο το χειμωνιάτικο βράδυ πριν από χρόνια στον "Δίαυλο". Συζητήσαμε αρκετά. Για πολλά και διάφορα, με επίκεντρο πάντα την μουσική. Άνθρωπος με ισχυρή και πολύ προσωπική άποψη. Άνθρωπος έντονος και φορτισμένος. Μας μίλησε για την πιο πρόσφατη δουλειά του, "Τα Τραγούδια της Εύας", που είχε εκδοθεί πριν από λίγο καιρό, το 2004. Ήταν εκεί μάλιστα και η ίδια η Εύα, που έγραψε τους στίχους του έργου. Την κάλεσε στο τραπέζι μας. Αρκετά σιωπηλή και απόμακρη, με μια ιδιαίτερη αύρα να την περιβάλλει. Σαν άλλης εποχής, μιας εποχής δικής της. Κάποια στιγμή ένιωσα πως ίσως να δοκίμαζα να ξαναπαίξω μετά από καιρό. Εκεί, στον "Δίαυλο". Σχεδόν το συμφωνήσαμε μάλιστα. Δεν πήρα όμως ποτέ την κιθάρα για να κατέβω στου Φιξ να παίξω. Ίσως δεν το ένιωθα πραγματικά, ίσως τελικά ήταν που ουσιαστικά δεν θα ξανάπαιζα ποτέ πια σε δημόσιο χώρο. Εκείνο το βράδυ ο Γιάννης Γλέζος έπαιξε πολλές ώρες στο πιάνο μόνος του και ερμήνευσε -υπέροχα είναι η αλήθεια- μια μεγάλη σειρά τραγουδιών του, παλιά και καινούργια.  Νομίζω ήταν από τις πιο όμορφες και "πλήρεις" μουσικές βραδιές που έζησα ποτέ.

Οι δραστηριότητές του απλώνονται και σε άλλους τομείς του πολιτισμού και της ευρύτερης κοινωνικής ζωής του τόπου αλλά αυτό δεν εμπίπτει στο αντικείμενο της παρούσας προσέγγισης. Πρόκειται για σπουδαίο συνθέτη, με εργογραφία που εκτείνεται και καλύπτει ένα αρκετά μεγάλο και ποικίλο φάσμα μουσικών. Η δημιουργική του διαδρομή ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του '60 και συνεχίστηκε αδιάλειπτα μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Με ό,τι κι αν καταπιάστηκε στη μουσική, το αντιμετώπίσε με πολύ μεγάλη σοβαρότητα, γνώση, ευαισθησία, έμπνευση και εργατικότητα. Αυτό δεν μπορεί να του το αρνηθεί κανείς. Η ποιότητα τον χαρακτήριζε πάντα ως συνθέτη και δημιουργό. Δεν απέκλινε ποτέ από τη γραμμή του, προς τιμήν του. Αυτά πρέπει να λέγονται σε μια χώρα όπου με μια εύκολη και λαϊκίστικη "ζεμπεκιά" κάποιοι "έβγαλαν φράγκα" -μέχρι και υπουργικό θώκο απέκτησαν... Αηδίες και ατροφικά Εγώ.

Αποφάσισε να αναλάβει μόνος του την έκδοση του συγκεκριμένου έργου γιατί καμιά εταιρεία (τότε υπήρχαν και δραστηριοποιούνταν ακόμη οι δισκογραφικές εταιρείες) δεν έδειξε ενδιαφέρον. Για τον ίδιο λόγο αποφάσισε να ερμηνεύσει τα τραγούδια ο ίδιος. Πρόκειται για μια συλλογή τραγουδιών μεγαλειώδους και υποδειγματικής ενορχήστρωσης, που αξίζει όχι μόνο της προσοχής αλλά και της σπουδής. Στους στείρους και άνυδρους καιρούς που βιώνει η μουσική τα τελευταία πολλά χρόνια, η ενορχήστρωση αυτού του έργου αποτελεί φάρο στο σκοτάδι. Ως μουσικός, δέκα χρόνια τώρα ακούω αυτή τη δουλειά και την ανακαλύπτω συνεχώς με θαυμασμό αλλά και έκπληξη. Και νομίζω έχει πολλά ακόμη να ανακαλύψω.

Όσον αφορά στην αξιολόγηση των μουσικών συνθέσεων του Γιάννη Γλέζου και των στίχων της Εύας Λίτινα, το θέμα είναι καθαρά υποκειμενικό.

Τα τραγούδια:

Το φυλλάδιο:
https://plus.google.com/photos/108220967301393602969/albums/6083662838565943585  

Άλλα τραγούδια του Γιάννη Γλέζου:
http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=index&sort=alpha&composer_id=200 

ΜΙΚΡΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: Γνωστός τραγουδοποιός (γιος της αδελφής του Γιάννη Ρίτσου και αδελφός της Δέσποινας Γλέζου). Σπούδασε στην Ανωτάτη Εμπορική Αθηνών, την οποία εγκατέλειψε για τη μουσική, πρωτοεμφανιζόμενος σε μπουάτ της Πλάκας. Πήρε μαθήματα πιάνου από τον Γιάννη Παπαδόπουλο και θεωρητικών από τον Γ. Α. Παπαϊωάννου και τον Μιλτιάδη Κουτούγκο. Προσανατολίστηκε στο λεγόμενο έντεχνο ελληνικό τραγούδι επηρεασμένος από τον Μ. Θεοδωράκη (ο οποίος ενορχήστρωσε και διηύθυνε το "Περιστεράκι της Φτωχιάς Αυλής" του Γλέζου με ερμηνευτή τον Γρ. Μπιθικώτση). Στο Φεστιβάλ Λυκαβηττού 1966 ο Γλέζος παρουσιάστηκε ως ο νεότερος των συνθετών που πήραν μέρος. Στη διάρκεια της Δικτατορίας κατέφυγε στο εξωτερικό (Αγγλία,Γαλλία, Ελβετία, ΗΠΑ). Στη Νέα Υόρκη μάλιστα ανέλαβε τη διεύθυνση της Ελληνικής Λαϊκής Χορωδίας (που έδωσε 2 συναυλίες υπό τη διεύθυνση του Θεοδωράκη, με τον Γλέζο στο πιάνο). Στις ΗΠΑ παρακολούθησε μαθήματα σύνθεσης, διεύθυνσης ορχήστρας και φωνητικής. Μετά την πτώση της Δικτατορίας επέστρεψε στην Ελλάδα και συνεργάστηκε με την Μαρίζα Κωχ. Έγραψε κύκλους τραγουδιών σε στίχους μεγάλων Ελλήνων και ξένων ποιητών (Ρίτσου, Καβάφη, Καρυωτάκη, Ελύτη, Λόρκα, Νερούντα, Χάινε, Χιμένεθ, κ.ά.) με 30 ώς 60 τραγούδια ανά Κύκλο! Πληθωρικός στις εμπνεύσεις του, έχει συνθέσει πολύ περισσότερα από 1.000 τραγούδια. (Πηγή: http://www.ishow.gr)

Δεν υπάρχουν σχόλια: