Πέμπτη, 15 Μαΐου 2014

Νόστιμον ἦμαρ

Κουράστηκα, βαρέθηκα να ζω σε μια χώρα ηλιθίων. Εδώ και πολλά χρόνια -νομίζω από παιδί- διαβάζω ιστορία. Ελληνική ιστορία αλλά και παγκόσμια. Πολλή ιστορία. Είναι αδύνατον να δώσω άλλοθι, δικαιολογίες, συγχώρεση ή -ακόμη ευρύτερα- να κατανοήσω αυτόν τον απύθμενο καιροσκοπισμό των κατοίκων αυτού του τόπου. Προσπάθησα να τον εντάξω στα εγγενή χαρακτηριστικά της φυλής. Έκανα μεγάλον αγώνα για να το καταφέρω. Έχω σκεφτεί, έχω συζητήσει με τον εαυτό μου και με αρκετές συγγενικές ψυχές, έχω γράψει και έχω ξαναγράψει. Κάθε φορά νιώθω σαν τον Σίσυφο. Τίποτα όμως δεν είναι αληθινό αν δεν προκύπτει αβίαστα και ελεύθερα. Αυταπόδεικτα. Όσα συμπεράσματα λοιπόν έβγαζα κατά καιρούς, μετά από λίγο κατέρρεαν. Κι εγώ, ξανά από την αρχή, αναζητούσα τη βαθύτερη βάση, τη βαθύτερη αλήθεια. Έσκαβα ακόμη πιο βαθιά, όπως έλεγε και ο Μεγάλος Κρητικός. Για να βρω φως στα σκοτάδια. Και να καταλάβω για να μπορέσω να δικαιώσω την ύπαρξή μου στο πέρασμά μου από αυτόν τον κόσμο.

Τόσο μεγάλη ιστορία, τόσο πολύ αρχαίο, μα και σύγχρονο, φως. Τέτοιος ορίζοντας και τέτοιο πνεύμα. Μια θάλασσα μικρή και μεγάλη συνάμα. Και όλα βορά, θυσία στην αυταρέσκεια και στην επιβολή του ατόμου, στην επιβολή του Εγώ.

Ώρες-ώρες θέλω να φύγω. Να ζήσω σε άλλη χώρα. Και να αφήσω πίσω μου όλην αυτήν την κατάντια, τη μικρότητα, το επίπλαστο, το ψευδεπίγραφα σπουδαίο και χαρισματικό κράτος που κυριαρχείται από ομάδες-κλίκες πολιτικών, πολιτικάντηδων, πολιτευτών, εμμονικών, μασόνων, θρησκόληπτων, ποδοσφαιρόφιλων με καμένα εγκεφαλικά κύτταρα, νεόπλουτων, νεοδιανοητών και νεοδιανοούμενων, από λαγνεία για το αρχαίο πνεύμα αθάνατο, για τη σημαία και για την παράδοση καθώς και από ένα σωρό αυτόκλητους μεσσίες και φορείς της "μιας και μόνης αλήθειας". Και που -πάνω απ' όλα- διακηρύσσει προς κάθε κατεύθυνση τη δημοκρατικότητά του. Την "δεδηλωμένη" τάση και ορμή του προς την ελευθερία. Και που, σε πρώτη ευκαιρία -πάντα δηλαδή-, βάζει την ουρά στα σκέλια μπροστά στο νέο, στο διαφορετικό, στο καινοτόμο και στο ριζοσπαστικό. Αυτό βέβαια που ο καθένας ερμηνεύει ως τέτοιο κατά το δοκούν.

"Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους". Με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί". "Στην πυρά! Στην πυρά!" Μερικά μόνο από τα συνθήματα που κατά καιρούς ακούστηκαν. Και όσοι προσπάθησαν να βάλουν φωτιά, δεν κατάφεραν τίποτα. Αρρώστησαν, τρελάθηκαν, φυλακίστηκαν, αυτοκτόνησαν. Μόνο όσοι έφυγαν κατάφεραν να περισώσουν κάποια πράγματα. Διατηρώντας πάντα μέσα τους το "Νόστιμον ἦμαρ" ως την Ιθάκη του μέγιστου αρχαίου επικού αλλά και του μέγιστου μεταγενέστερου ποιητή -και όχι βέβαια την "Πόλι" του, που αποτελούσε τη σκοτεινή πλευρά του "ἤματος".

Δεν υπάρχει αλήθεια. 
Δεν υπάρχει ειλικρίνεια και ταπεινότητα. 
Δεν υπάρχει ΣΥΝΤΡΙΒΗ.
Δεν υπάρχει ενόραση πέρα από τα απτά και ορατά.

Είναι όλοι ευαίσθητοι και ευαισθητοποιημένοι μέχρι κάποιος συνάνθρωπος να αγγίξει ή να θίξει ή να πληγώσει -έστω και τυχαία- κάποιο πονεμένο κύτταρό τους. Και τότε εμφανίζεται το τέρας του εγωισμού και του ναρκισσισμού. Που απαιτεί τη συμφωνία, την απόλυτη και άνευ όρων παράδοση στον κάτοχο του συγκεκριμένου πληγωμένου Εγώ. Όλα αυτά προκύπτουν από έλλειψη βαθύτερης αγωγής και άγνοια της ανθρώπινης φύσης και ψυχής. Από επιδερμική συμπεριφορά και πόρευση στη ζωή. Από εκπόρνευση και κηλίδωση του λευκού. Η ελληνική κοινωνία παραμένει αθεράπευτα εγκλωβισμένη στην παιδική της ηλικία. Επιμένει να εστιάζει σε λάθος σημεία και αφορμές ζωής. Σε λάθος συγγένειες. Το μόνο στοιχείο που έχει διασωθεί σε αυτόν τον τόπο μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια είναι η γλώσσα. Σκαλισμένη πάνω σε πέτρες και μάρμαρα, συνεχίζει να μας κλείνει το μάτι και να μας ανοίγει την αγκαλιά της.


Μερικά από τα εκατοντάδες "ελληνικά" βιβλία
που γεμίζουν τα ράφια ενός από τα
μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Ευρώπης:
του Humboldt του Βερολίνου. 
ΠΛΑΤΩΝ
Τελικά, μετά από τόσα χρόνια περιπλάνησης, καταλήγω πως δεν υπάρχει αυτό που αποκαλούμε "φυλή", έθνος, λαός, κοινή καταγωγή, ρίζες, κράτος, χώρα, Ελλάδα. Οι κάτοικοι αυτού του τόπου, στο πέρασμα των αιώνων, ήταν διαφορετικοί σε κάθε περίοδο. Με κάθε νέα έλευση καινούργιων κατακτητών το οικοδόμημα γκρεμιζόταν και ξαναχτιζόταν ένα νέο στη θέση του. Όλοι γνωρίζουμε πως οι αρχαίοι Έλληνες ήταν ξανθοί με γαλανά μάτια. Όλοι γνωρίζουμε πως στη θέση κάθε αρχαίου πολυθεϊστικού ναού χτίστηκε μια χριστιανική εκκλησία. Κανένα από τα δύο δεν φέρει την μόνη αλήθεια. Κανένα, κανένας και τίποτα. Η έννοια "Έλληνας" δεν αποτελεί κληρονομικό χαρακτηριστικό που μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά και δεν αποτελεί προνόμιο μόνο κάποιων συγκεκριμένων ανθρώπων στον κόσμο. Αποτελεί ιδιότητα. Με συνδετικό κρίκο την γλώσσα. Αυτή είναι που καταφέρνει εδώ και χιλιάδες χρόνια να απορροφά και να ενσωματώνει τόσες και τόσο διαφορετικές εθνότητες και φυλές που έφτασαν και εγκαταστάθηκαν σε αυτά τα μέρη. Γι' αυτό και όσοι μη Έλληνες πολίτες ήλθαν
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ
και εγκαταστάθηκαν σε αυτόν τον τόπο έγιναν περισσότερο "Έλληνες" από τους ημεδαπούς. Επειδή έφτασαν εδώ συνειδητά, υπακούοντας στο πανάρχαιο κάλεσμα της γλώσσας και του πνεύματος. Του ασυνείδητου. Που τους γοήτευσε και ένιωσαν πως δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς παρά να υποταχθούν στο κέλευσμά του. Και γι' αυτό έγιναν οι θερμότεροι και δικαιότεροι υπερασπιστές του τόπου αυτού. Με μέτρο άριστο. Έτσι όπως προκύπτει από τα αποτυπωμένα χνάρια της ελληνικής γλώσσας που γεμίζουν τις βιβλιοθήκες όλου του κόσμου. 


Στα αλήθεια δεν νιώθω πια να εκτιμώ και πολλά πράγματα γύρω μου. Ίσως μόνο την ελληνική γλώσσα πια. Που εξακολουθεί σαν φάρος να φωτίζει στους αιώνες τον κόσμο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Και μια πραγματικά ενδιαφέρουσα σελίδα: http://www.telegraph.co.uk/culture/books/10610334/15-best-classics-books-of-all-time.html