Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου 2013

Νίκος Δήμου


Μια μικρή συζήτηση και ένα κείμενό του

Το γράψιμο, υπό τη μορφή της αναγνώρισης, εξωτερίκευσης και καταγραφής των εσώτερων συμβάντων μας, αποτελούσε και αποτελεί πάντα ένα μαρτύριο. Σίγουρα δεν είμαι ο πρώτος ούτε ο τελευταίος που το διαπιστώνει και το αναφέρει. Αλλά να, αυτή η απόλυτη μοναδικότητα που νιώθει κάθε ύπαρξη για τον εαυτό της δημιουργεί αυτήν την ανάγκη για έκφραση. 
Για να προχωρήσει ο κόσμος. 
Στο ατέλειωτο και ά-σκοπο ταξίδι του. 
Προς το αναπάντητο Μεγάλο Ερώτημα. 
Προς το Χάος και την Άβυσσο του Χρόνου.

Εδώ θα μου επιτρέψει ο πολυαγαπημένος μου Νίκος Δήμου να αναδημοσιεύσω ένα πρόσφατο κείμενό του για το γράψιμο, την έκφραση και -κυρίως- την ποίηση. Αλλά πρώτα έχω ανάγκη για μια μικρή συζήτηση μαζί του.

Φίλε Νίκο Δήμου, 
το γράψιμο εκτός ποίησης ίσως τελικά να μην είναι τόσο άσκοπο και κενό περιεχομένου και νοήματος -το διαπιστώνεις άλλωστε κι εσύ στο τέλος, αλλά, άσε με να κάνω κι εγώ τη διαδρομή μου. Αντιλαμβάνομαι και συμμερίζομαι όλα όσα λες περί της τεράστιας ανοησίας που συναντά κανείς στο Διαδίκτυο, που είναι εντελώς ανεξέλεγκτη και αποπροσανατολιστική. Πιστεύω επίσης πως ένας άνθρωπος όπως εσύ, με τόσες δεκάδες βιβλία, φωτογραφίες, δραστηριότητες και "επιτεύγματα" πίσω του, αλλά και μια τόσο πολυποίκιλη και πλούσια ζωή, πρέπει να αισθάνεται πολύ βαθιά τη συγκεκριμένη άποψη που εκφράζει. Και πολλή μοναξιά μέσα σε όλον αυτόν τον οχετό των "ατροφικών Εγώ" -όπως τόσο εύστοχα έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις. Δεν παραγνωρίζω το Χρόνο που περνά και αφαιρεί συνεχώς δυνατότητες, δυνάμεις και ανθρώπους, προσθέτοντας μόνο μνήμες. Και μας πλησιάζει ολοένα και περισσότερο προς το Χάος. 

Ίσως τελικά το "πεζό" (κυριολεκτικά και μεταφορικά) γράψιμο -μαζί με την ποίηση- να είναι η βήμα-βήμα προσέγγιση προς το Χάος. Και η κάθε πρόταση, η κάθε λέξη, να αποτελεί ένα στιγμιαίο καρέ αυτής της μετάβασης. Ίσως χρειαζόμαστε να ακούμε τον ήχο των βημάτων μας και να τον καταγράφουμε. Επειδή συνεχίζουμε να υπάρχουμε. Να τα "απαθανατίζουμε". Εσύ, ως τόσο ταλαντούχος φωτογράφος, θα το αντιλαμβάνεσαι. 

Για ποιον όμως; Δεν ξέρω -μη με ρωτήσεις. Δεν απαντήθηκε ποτέ από κανέναν και κανείς ίσως να μη μάθει ποτέ.

Ίσως πάλι να έχεις δίκιο. Ίσως αν καταφέρω κι εγώ και φτάσω κάποια μέρα εκεί ψηλά που βρίσκεσαι τώρα εσύ, στο Ύψωμα 78 (το 1935, έτσι;), να καταφέρω να Δω. Ήταν πάντα τόσο ανοιχτά τα περιθώριά σου (να ποια ίσως ήταν τελικά η απάντηση στους γονείς που ρωτούσαν "εσύ, παιδί μου, ως φιλόσοφος, πού θα πιάσεις δουλειά;) ώστε θεωρώ πως καταλαβαίνεις. Εξάλλου, εδώ που είμαι ήσουνα. Για όλα αυτά σε καλωσόρισα στη ζωή μου εδώ και πολλά χρόνια. Να, είδες τι πέτυχες και εξακολουθείς να προσφέρεις εν αγνοία σου, τουλάχιστον σε εμένα, που σε ακολουθώ κατά λίγες δεκαετίες (τρεις); 

Την απόλυτη αμφισβήτηση και διαρκή ανατροπή των πάντων -την Ελευθερία. 
Λίγο το 'χεις αυτό;



Ακολουθεί το κείμενο του Νίκου Δήμου, δημοσιευμένο την Παρασκευή 30 Αυγούστου 2013 στο blog του http://doncat.blogspot.gr/

Και για περισσότερες πληροφορίες: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%94%CE%AE%CE%BC%CE%BF%CF%85



Ξέρω πως θα μπορούσα απλώς να παραθέσω τον σύνδεσμο. Ένιωθα όμως βαθιά την ανάγκη να "επικοινωνήσω" μαζί σου με κάποιον τρόπο. Σε ευχαριστώ για όλα -και ας μην αγαπώ τις γάτες...



http://doncat.blogspot.gr/2013/08/blog-post_30.html 


Επιστροφή στην ποίηση 

Ένα καλοκαίρι γεμάτο «έπεα πτερόεντα» (φτερωτά λόγια) με οδήγησε σε μία διαπίστωση:

Η γραφή είναι πια μία μάταιη και περιττή ενασχόληση.

Κάποτε ήταν σπουδαίο πράγματα να ξέρεις γράμματα. Οι «γραμματιζούμενοι» ήταν ελάχιστοι και πολύτιμοι. Και οι γραφιάδες, ακόμα πιο σπουδαίοι.

Τώρα «άπαντες γνωρίζουσιν να γράφωσι και να ανορθογραφώσι» όπως έλεγε ο Εμμανουήλ Ροΐδης.


Επιπλέον, πράγμα που αδυνατούσε να προβλέψει ο Ροΐδης, έχουν και πού να γράφουν δημόσια. Όσοι το παίζαμε προφήτες του Ιντερνέτ πριν 20 χρόνια, ήταν αδύνατο να προβλέψουμε αυτή τη λογοπλημμύρα. Μπαίνεις στο Διαδίκτυο σαν να ανοίγεις μεγάλο φράγμα. Πέφτουν επάνω σου οι λέξεις καταρράκτες του Νιαγάρα. Πνίγεσαι, ασφυκτιάς, εξουθενώνεσαι. Twitter, Facebook, Linked in, Google+, Forums, Blogs… μικροψυχία, κόμπλεξ, χυδαιότητα, σκουπίδια… Αυτά είναι τα «φτερωτά λόγια» του σήμερα.

Πρώτα βγήκα από το Twitter. Από το blog μου, εδώ και έξη χρόνια, έκοψα τα σχόλια. Στο Facebook κρατάω μία τυπική παρουσία. Αρνούμαι να προσχωρήσω σε άλλους τόπους «κοινωνικής δικτύωσης». Αυτά τα δίκτυα μου θύμισαν τα άλλα του Σεφέρη:

«Παράξενο, το βλέπω εδώ το φως του ήλιου – το χρυσό δίχτυ

όπου τα πράγματα σπαρταρούν σαν τα ψάρια

που ένας μεγάλος άγγελος τραβά

μαζί με τα δίχτυα των ψαράδων».

Μη και δεν είναι άλλα; Στην ίδια συλλογή («Ημερολόγιο Καταστρώματος, Γ’» – που εμείς οι παλιοί τη γνωρίσαμε με τον πρώτο της τίτλο: «Κύπρον ού μ' εθέσπισεν») ο Σεφέρης επανέρχεται στην ίδια εικόνα, μερικά ποιήματα παρακάτω. Λέει για τον Ευριπίδη:

«Είδε τις φλέβες των ανθρώπων

Σαν ένα δίχτυ των θεών, όπου μας πιάνουν σαν τα αγρίμια».

Διαβάζοντας όμως ποίηση, ακυρώνω και άρα ανακαλώ την δεύτερη φράση του κειμένου μου: («Η γραφή είναι πια μία μάταιη και περιττή ενασχόληση»).

Γιατί γραφή είναι και η ποίηση. Και αυτή ακόμα μπορεί να μας σώζει.

Υπάρχει παντού. Ακόμα και στα στέκια της «κοινωνικής δικτύωσης». Ξαφνικά, μέσα σε χιλιάδες περιττές και φτηνές λέξεις, φωτίζει ένα διαμάντι – και σε λυτρώνει.


Αυτά τα διαμάντια λοιπόν θα ψάχνω, όσο ακόμα ζω και γράφω.


Φέτος το φθινόπωρο, στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, θα κάνω μία σειρά από διαλέξεις – συζητήσεις - αναγνώσεις, με γενικό τίτλο: «Επιστροφή στην Ποίηση». Κάθε Δευτέρα, αρχίζοντας από τις 14 Οκτωβρίου, ένα λουτρό στα θεραπευτικά λόγια της ποίησης. Ελληνική και ξένη ποίηση, γνωστή αλλά και απροσδόκητη – και με έκτακτη παρουσία σημαντικών ποιητών. 


Ίσως το πιο δραστικό ψυχολογικό αντίδοτο στην Κρίση.