Σάββατο, 27 Ιουλίου 2013

Jim Croce


 These Dreams
Once we were lovers
but somehow things have changed
Now we're just lonely people
tryin' to forget each other's names

What came between us?
Maybe we were just too young to know
But now and then I feel the same
And sometimes at night I think
I hear you calling my name
Mmm, these dreams
they keep me goin' these days

Once we were lovers
but that was long ago
We lived together then
and now we do not even say hello
Κάποτε αγαπηθήκαμε
αλλά ήλθε κάποια στιγμή που όλα άλλαξαν
Τώρα πια είμαστε δυο μοναχικοί άνθρωποι
και ο ένας προσπαθεί να ξεχάσει το όνομα του άλλου

Τι συνέβη μεταξύ μας;
Ίσως ήμασταν πολύ νέοι για να καταλάβουμε
Έρχονται όμως στιγμές που νιώθω όπως τότε
Και κάποιες φορές τη νύχτα νομίζω
πως ακούω να με φωνάζεις
Αυτά τα όνειρα
με κρατάνε σήμερα στη ζωή

Κάποτε αγαπηθήκαμε
αλλά έχει περάσει πολύς καιρός
Τότε ζούσαμε μαζί
και σήμερα δεν λέμε ούτε γεια


-Τζο, εδώ το κλείσιμο είναι δύο φορές, όχι τέσσερις.
-Ααα, δυο είναι; Πώς μου πάει καλύτερα εμένα με τέσσερις...;
-Καλά, εγώ δεν έχω πρόβλημα.
-Ε, τι; Λες να ενοχληθεί ο Croce;

Γέλιο πνιχτό και συνωμοτικό. Ο Croce είχε φύγει στο αεροπορικό δυστύχημα πριν από 15 χρόνια... Συνεχίσαμε να παίζουμε τον καταληκτικό κύκλο με το μι μινόρε τέσσερις φορές και όχι δύο. Μέχρι το τέλος. Ποτέ δεν το αλλάξαμε, ποτέ δεν μου ξαναείπε τίποτα. Το είχε εντάξει στο τραγούδι. Σαν να ήταν γραμμένο έτσι. Και να πω ότι δεν το ήξερα. Μου το είχε σημειωμένο πεντακάθαρα στο χειρόγραφό του -με κόκκινο στιλό μάλιστα. Έτσι ήταν πάντα όμως. Ενσωματωνόταν σε όλα. Γινόταν ένα και κυλούσε μαζί τους χωρίς κανένα πρόβλημα. Αποδεχόταν τον άλλον όπως ήταν.

-Στην εισαγωγή παίρνω αυτό το μέρος κι εσύ αυτό.
-ΟΚ. Για δείξε μου πώς παίζεται σ' αυτό το σημείο...

Ακολουθούσε ένας καταιγισμός δακτυλοθεσιών και αλλαγής ρυθμών ώστε κάποια στιγμή χανόμουν πάνω στην ταστιέρα. Με έπιανε ζαλάδα. Τον σταματούσα απότομα, έτοιμος να λιποθυμήσω. Μάλλον το καταλάβαινε -δεν παίρνω και όρκο- και προσπαθούσε μετά να μου το δείξει πιο αργά. Όσο μπορούσε τουλάχιστον γιατί δεν ήταν φτιαγμένος για αργά πράγματα. Δούλευε σε πολύ υψηλές στροφές. Τελικά κατάφερα και έμαθα το μέρος της κιθάρας μου καλά. Τυφλά θα έλεγα.

Από όλα τα τραγούδια του Croce που παίζαμε -και παίζαμε αρκετά- αυτό ήταν το πιο αγαπημένο μας. Έφευγε, κύλαγε αβίαστα, μόνο του. Λες και δεν παίζαμε εμείς. Λες και βάζαμε αυτόματο πιλότο στις κιθάρες και έπαιζαν μόνες τους. Με μιαν ανάσα, "με έναν πόνο".

Πολύ ευαίσθητος καλλιτέχνης. Ίσως ο πιο ευαίσθητος που γνώρισα και έπαιξα τραγούδια του. Με ένα ατελείωτο ταλέντο σύνθεσης και γραφής στίχων. Με μεγάλη ευκολία. Αυτό φάνηκε εξάλλου από τα ελάχιστα χρόνια μέσα στα οποία έγραψε τόσα πολλά τραγούδια. Η γυναίκα του Ingrid θυμάται πως ήταν διαρκώς με μια κιθάρα στο χέρι και έφτιαχνε τραγούδια. "Είχε μια απίστευτη ευκολία να κλείνει μέσα σε τρία λεπτά μια ολόκληρη ιστορία", μια αφήγηση για την οποία κάποιος άλλος θα χρειαζόταν σελίδα ή σελίδες. "Ενώ όταν άρχιζε να του γεννιέται ένα πιο 'εσωτερικό' και 'εξομολογητικό' τραγούδι, εκεί αντιμετώπιζε δυσκολίες. Του ήταν σκληρό και δύσκολο να βγάλει ατόφια τα συναισθήματά του".

Εγώ θα το έλεγα κάπως διαφορετικά. Ο Croce είχε μια τεράστια ευκολία στην έκφραση των βαθύτερων συναισθημάτων. Χωρίς να γίνεται γλυκερός, ήταν καθαρά ερωτικός και ανθρώπινα άμεσος. Ίσως επειδή, όντας τόσο ευαίσθητος, σχεδόν "πονούσε" όταν τα έγραφε. Έβγαιναν με κόπο καρδιάς. Ίσως ακόμη επειδή η διαδρομή του στη ζωή, μέχρι τη στιγμή που μας αποχαιρέτησε για πάντα, ήταν πλούσια και με αρκετά δύσκολες, έως και οδυνηρές, εμπειρίες. Τα παραδείγματα τέτοιων τραγουδιών είναι πολλά και λαμπρά. Photographs and Memories, Time in A Bottle, The Hard Way Every Time, Child of Midnight, A Long Time Ago, Gunga Din, Operator. 

Δούλεψε σχεδόν παντού, σε πολλά επαγγέλματα. Η πιο αγαπημένη του όμως δουλειά ήταν όταν οδηγούσε νταλίκα και ταξίδευε συλλέγοντας εμπειρίες. Έπρεπε με κάποιο τρόπο να καταφέρνει να επιβιώνει, αφού από τη μουσική δεν έφταναν τα έσοδα. Ακόμη και μέχρι τότε που έφυγε, έκανε συνεχώς περιοδείες σε όλη τη χώρα, δίνοντας παραστάσεις σε μικρούς και διαφορετικούς χώρους. Επέστρεφε στο σπίτι για λίγες μόνο μέρες κάθε φορά για να πάρει δυνάμεις και να βρεθεί με την Ingrid. Εκείνη όμως υπέφερε από τη μοναξιά. Τα πράγματα προς το τέλος είχαν αρχίσει να γίνονται δύσκολα και σκεφτόταν σοβαρά κάποια μεγάλη αλλαγή στη ζωή του. 

Τα καλοκαίρια της ζωής μου είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μαζί του. Υπάρχει ένα τραγούδι που το ακούω σχεδόν με εμμονή κάθε καλοκαίρι από τότε που τον πρωτοάκουσα. "Lazy days in mid-July, country Sunday mornin', Dusty haze on summer highways, sweet magnolia callin'...", από το Alabama Rain. Κάθε φορά, κάθε χρόνο, νιώθω ότι βρίσκομαι χαμένος κάπου σε μια μικρή κωμόπολη της Αλαμπάμα, μέσα στη σκόνη του δρόμου, και τραβάω για το πουθενά. Μάτια θολά και κουρασμένα, χείλη γεμάτα χώμα που φέρνει ο άνεμος. Η ζέστη αφόρητη και πέντε-έξι εργάτες ξαπλωμένοι κάτω από τους ίσκιους, προσπαθούν να δροσιστούν ξεφυσώντας. Στο τραγούδι οι ήρωες κάποτε περπατούσαν μαζί στη βροχή αλλά τώρα έχουν πια χωρίσει. Μόνο μια κλαίουσα ιτιά έχει απομείνει να τραγουδάει νανουρίσματα και να μοιράζεται τα μυστικά της μες στο καυτό κατακαλόκαιρο.    

Το βιβλίο με τις παρτιτούρες σχεδόν όλων των τραγουδιών ήλθε από την Αμερική. Είχε πάει ταξίδι η Λέλα και της το παραγγείλαμε. Όταν το έφερε κάναμε γιορτή. Εγώ το φωτοτύπισα αμέσως ολόκληρο, το έδεσα σαν μεγάλο σπιράλ τετράδιο και από τότε βρίσκεται στα ράφια της βιβλιοθήκης μου, έτοιμο κάθε φορά να με συντροφέψει και να με βοηθήσει στις απορίες μου.

Τα τελευταία επτά χρόνια συνεχίζω να παίζω μόνος μου πια το These Dreams. Η δεύτερη κιθάρα λείπει. Την ακούω όμως μέσα μου να συμπληρώνει τα μέρη της. Και το τραγούδι παραμένει πάντα πλήρες και ακέραιο. Τα τελευταία σαράντα χρόνια ο δημιουργός του ταξιδεύει στους ουρανούς. Ένα απόγευμα απογειώθηκε από ένα πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα, όπου είχε δώσει το τελευταίο -όπως αποδείχθηκε- κοντσέρτο του και δεν άγγιξε ποτέ ξανά τη γη. Ήταν γραφτό να μείνει για πάντα εκεί ψηλά.

These Dreams:

 

Αποφάσισε λοιπόν να εγκαταλείψει τα μουσικά πράγματα, κουρασμένος και αηδιασμένος. Η εμφάνιση στο πανεπιστήμιο Northwestern State θα ήταν η τελευταία του. Μετά σχεδίαζαν με την Ingrid να ανοίξουν ένα εστιατόριο με ζωντανή μουσική τζαζ στη γωνία της 5ης Λεωφόρου και του δρόμου που οδηγεί στο πάρκο Horton Plaza του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια -εκεί ακριβώς που το είχαν ονειρευτεί περπατώντας οι δυο τους κάποιο βράδυ. Εκεί όπου το άνοιξε τελικά η Ingrid όταν εκείνος έφυγε, κρατώντας τη μνήμη του ζωντανή αλλά ταυτόχρονα προσφέροντας στέγη σε αμέτρητους νέους μουσικούς που πέρασαν από τη σκηνή του.

Στη συνέχεια υπάρχει ένα υπέροχο αφιέρωμα στον Jim Croce, όπου εμφανίζονται οι φίλοι του, ακούγονται τραγούδια του και δίνονται έντονες και συγκινητικές αφηγήσεις της ζωής του. Μα, πάνω απ' όλα, υπάρχει και μιλά η Ingrid. Εκείνη που υπήρξε η απόλυτη σύντροφος της ζωής του από την τρυφερή ηλικία των δεκαεννιά χρόνων του -εκείνη ήταν δεκάξι- μέχρι την ημέρα που έφυγε, στα τριάντα του. Η Ingrid που αφηγείται με καθαρό μάτι πια, μετά από σαράντα-τόσα χρόνια, όλες τις δυσκολίες της κοινής τους ζωής, τα όνειρά τους, τις ελπίδες τους, τις στενοχώριες τους, τις διαψεύσεις τους και τις χαρές τους. Τη γέννηση του γιου τους, που κυριολεκτικά μεταμόρφωσε τον Jim, χαρίζοντάς του υπευθυνότητα και προστατευτικότητα προς την οικογένειά του. Που τον ενέπνευσε να γράψει και να αφιερώσει στον αγέννητο ακόμη γιο του και στη σχέση του μαζί του μια από τις δυνατότερες και πιο ευαίσθητες μελωδίες της μουσικής -το Time In A Bottle. Συγκινητικά πράγματα δηλαδή.

 

Μερικές από τις θαυμάσιες δημιουργίες του Jim Croce υπάρχουν εδώ:

Δεν υπάρχουν σχόλια: