Σάββατο, 29 Δεκεμβρίου 2012

Ecce Homo!!! (Κι όμως, είναι τόσο απλό)


Το είχαμε αντιληφθεί από νωρίς. Γύρω μας τα πάντα κατευθύνονταν προς έναν κόσμο χωρίς παιδεία και χωρίς φαντασία. Δεν ξέρω αν όντως υπήρχε κάποιο σχέδιο ή αν, από ένα σημείο και μετά, όλα έγιναν τόσο γρήγορα ώστε δεν προλάβαμε να συγχρονιστούμε μαζί τους. Σε τελική ανάλυση, μάλλον δεν έχει πια καμιά σημασία παρά μόνο ως φαινόμενο για ιστορική και κοινωνιολογική μελέτη.

Ήταν και είναι πολύ απλό. Το βιβλίο αποτελεί τη μεγάλη πύλη προς τη γνώση. Την κριτική γνώση, την πληθωριστική γνώση, την περιττή γνώση, την ευφάνταστη γνώση, την ιστορική γνώση - την κάθε είδους γνώση. Κάθε βιβλίο αποτελεί και ένα καινούργιο σκαλοπάτι στη σκάλα για τα αστέρια. Σ' αυτήν την ατέλειωτη αλυσίδα πνευματικού DNA που σχηματίζουμε μόνοι μας. Με δική μας πρωτοβουλία και όχι λόγω κάποιας γενετικής καταβολής ή προδιάθεσης. Μια σκάλα που δεν έχει τη μοίρα και την κατάληξη του Πύργου της Βαβέλ, αφού η γλώσσα της ψυχής, το νερό που ζητάμε στη δίψα μας, και η παρηγοριά της εσωτερικής γαλήνης δεν διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Είναι κοινά σε όλους μας και ήταν πάντοτε τα ίδια - από την εποχή των πρωτανθρώπων των σπηλαίων μέχρι και σήμερα. 

Η έλλειψη παιδείας, την οποία επικαλούμαστε αναζητώντας τη ρίζα - αλλά και τη θεραπεία - της οδυνηρής κρίσης που διερχόμαστε, δεν είναι κάτι γενικό και αόριστο. Και η αναπλήρωσή της δεν είναι ένα ουτοπικό και άπιαστο όνειρο. Δεν απαιτεί μακροπρόθεσμα προγράμματα κάποιων υπουργείων ούτε δαπανηρές επενδύσεις σε κτήρια, εργαστήρια, υποδομές και προσωπικό για εργατοώρες. Το μόνο που χρειάζεται είναι να αναζητήσουμε δέκα-είκοσι τίτλους βιβλίων για αρχή και τα υπόλοιπα έρχονται μόνα τους. Έτσι γινόταν πάντα, έτσι μπορεί να γίνει και τώρα. Αρχίζοντας από την αυλή του σπιτιού μας. Του δικού μας σπιτιού και όχι του γείτονα ή του συνάδελφου. Όχι του τηλεοπτικού ειδώλου ή του τυφλού πολιτικάντη. Εκ των ενόντων. Βρίσκονται ξεχασμένα σε ράφια, μέσα σε χαρτόκουτα, σε υπόγεια και πατάρια. Θησαυροί ανεκτίμητοι που περιμένουν να τους ανακαλύψουμε πάλι από την αρχή.

Οι νεόκοποι του πολιτισμικού προβληματισμού και τιμητές της πνευματικής πτώσης αναρωτιούνται και προκαλούν προβοκατόρικα το πνεύμα - αποκαλώντας το μάλιστα "πνευματικό κόσμο" - για την υποτιθέμενη απουσία του σε αυτές τις δύσκολες εποχές. Μάλλον θέλουν ακόμη μια φορά να αποτινάξουν από πάνω τους τη βαριά και ιστορική ευθύνη του παραγκωνισμού και εξοβελισμού του. Γιατί ξεχνάνε φαίνεται ότι αυτοί οι ίδιοι φρόντισαν να φιμώσουν με κάθε ευθύ και πλάγιο τρόπο όλους όσους θα τολμούσαν να αρθρώσουν μια "προοδευτική" άποψη [γιατί αν η άποψη του πνεύματος δεν είναι προοδευτική, τότε δεν πρόκειται για πνεύμα αλλά για...οινόπνευμα. Εδώ έγκειται και ο πλάγιος τρόπος φίμωσης - όσοι δεν άντεξαν κατέφυγαν "φιλαράκο μου, ρεμάλι, σ' ένα μπαρ" (Δήμος Μούτσης-Κώστας Τριπολίτης / Φράγμα-http://www.youtube.com/watch?v=0ao9VaJ3v9k)]. Έρχονται λοιπόν τώρα αυτοί οι κύριοι και αμφισβητούν την ύπαρξη και την αποτελεσματικότητα του πνεύματος, θριαμβολογώντας πάνω στα ερείπια των επιτευγμάτων τους. Ecce Homo!!! (Ίδε ο Άνθρωπος) του Πόντιου Πιλάτου. 

Ο tempora, o mores! 

Αυτός ο τόπος διαθέτει μια τεράστια και εκπληκτική πνευματική κληρονομιά - τόσο μεγάλη, θα μπορούσε να πει κανείς, που υπάρχουν διαχρονικές παρακαταθήκες χωρίς την ανάγκη ενημέρωσης ή ανανέωσης. Εξάλλου, οι αλήθειες που ορίζουν τη ζωή και τον κόσμο είναι πανάρχαιες - γνωστές και ελάχιστες. Δεν έχουν να κάνουν ούτε με ιδεολογίες, ούτε με θρησκείες, ούτε με κοινωνικούς, εθνικούς ή φυλετικούς διαχωρισμούς. Τις έχουν πει και τις έχουν ξαναπεί στο πέρασμα των αιώνων πολλοί. Υπήρξαμε από μια άποψη τυχεροί που αυτά τα λόγια και οι αξίες διατυπώθηκαν πρώτη φορά στον κόσμο σε αυτή τη γωνιά της γής. Εδώ που κατοικούμε σήμερα εμείς - όχι "στη δική μας γη" γιατί τίποτα δεν ανήκει σε κανέναν και σίγουρα η Ελλάδα δεν ΑΝΗΚΕΙ στους Έλληνες, αλλά σε όλη την υφήλιο, στα βουνά και στις θάλασσες, σε γη και ουρανό, σε κάθε λαό, σε κάθε άνθρωπο τελικά.

Η επανάσταση πρέπει να τροφοδοτηθεί πάλι από το πνεύμα. Και τότε δεν θα έχει ανάγκη από ψεύτικους και επίπλαστους νεωτερισμούς, ούτε από συνταγές μαγειρικής, ούτε από ανόητο lifestyle. Για να κρατήσει, να αντέξει και να βγει πέρα. Να πάρει στους ώμους της όλες τις αρχές και ρότες που χιλιοπερπατήθηκαν και σκάφτηκαν στο πέρασμα των αιώνων. Για να να ξανανέβει τον ίδιο Γολγοθά και να φτάσει για άλλη μια φορά στην κορυφή - πριν ξανάρθει νομοτελειακά πάλι η επόμενη πτώση. Τα σύνεργα και τα κίνητρα αλλά και η απελπισία είναι πάντα τα ίδια. Αυτούς που βλέπεις θα τους ξαναδείς. 

Κανείς βέβαια δεν ξέρει αν ήγγικεν η ώρα, αλλά ποτέ τα πράγματα δεν ήταν διαφορετικά. Η ζωή δεν είναι γυάλινη σφαίρα για να βλέπουμε τα μελλούμενα. Αυτή είναι και η μεγάλη ελευθερία που μας παρέχει. Έτσι όπως οδεύουμε, όμως, σε λίγο το μόνο που θα έχουμε να χάσουμε θα είναι οι αλυσίδες μας (Μαρξ/Ένγκελς). Ο καλύτερος σύμβουλος τώρα πια, αφού δείχνουμε να μην τα καταφέρνουμε με την ταπεινότητα και την αποδοχή της αδυναμίας και ατέλειάς μας, είναι η ανάγκη και η ένδεια, που θα πυροδοτήσουν εξελίξεις.

Οι τίτλοι είναι οι σφαίρες. Είναι πάμπολλοι και για τον καθέναν
από εμάς υπάρχουν πάντοτε οι κατάλληλοι. Είναι παραπλάνηση - για να μην πω προβοκάτσια - να ισχυριζόμαστε πως στην εποχή της πληροφορικής ο άνθρωπος δεν διαθέτει χρόνο μέσα του και χώρο γύρω του για να ευδοκιμήσει και να ανθίσει η φαντασία. Μα, αν δεν υπήρχαν περιθώρια για φαντασία, οι άνθρωποι δεν θα αναζητούσαν ταίρι - από το στοιχειώδες σεξουαλικό μέχρι το βαθύτερο και υπερβατικό πλατωνικό συμπλήρωμα -, δεν θα αναζητούσαν εργασία, δεν θα πήγαιναν στα γήπεδα ελπίζοντας στη νίκη της ομάδας τους, και τόσα άλλα.
  
Όσες πτήσεις κι αν πραγματοποιήσουμε στο διάστημα, η πτήση "Από τη Γη στη Σελήνη" δεν θα πάψει να μας συγκινεί. Όσο βαθιά κι αν ταξιδέψουμε στους ωκεανούς, δεν πρόκειται να γνωρίσουμε μια προσωπικότητα σαν του Πλοιάρχου Νέμο. Οι νέοι είναι καταδικασμένοι να ζούνε πάντα τα "Άγουρα Χρόνια" της εφηβείας πριν ενηλικιωθούν. Το όραμα για τα "Ψηλά Βουνά" θα λάμπει πάντα στα μάτια των μικρών και μεγάλων παιδιών. Στις δύσκολες ώρες μας θα εκπέμπουμε εναγωνίως ένα "Σήμα Κινδύνου", ενώ όταν ταξιδεύουμε σε χώρες μακρινές πρέπει να έχουμε μαζί μας το "Διαβατήριο". Αλίμονό μας αν εμπλακούμε στα "Μυστικά του Βάλτου" ή αν ζήσουμε ακόμη μια "Χαμένη Άνοιξη". Θα αναγκαστούμε να αποδεχτούμε πως "Τα Πλοία δεν Άραξαν" και πως ίσως κάποια μέρα περπατήσουμε πάλι πάνω σε "Ματωμένα Χώματα".
  
Ένας ατέλειωτος καμβάς από τίτλους, από σήματα καπνού και καρδιές που χτυπάνε, σκορπισμένες σε ένα αυτοσχέδιο μονοπάτι. Που περιμένουν κάποιο χέρι παιδικό κάθε ηλικίας να έλθει και να τις μαζέψει για να ανδρωθεί και να ωριμάσει. Ο Κοντορεβυθούλης, ο Δον Κιχώτης, ο Ρομπέν των Δασών. Είναι όλοι τους εκεί. Και μας περιμένουν.
 

1 σχόλιο:

Vasiliki είπε...

Πόσο αληθινό είναι αυτό..