Κυριακή, 7 Απριλίου 2019

Αποδοχή

Ας περάσουν πια όλα κι ας φύγουν. Ας χαθούν στη χαράδρα που αφήνει πίσω του ο Χρόνος. Δεν μας έφταιξε κανείς. Δεν μας πόνεσε κανείς. Τίποτα δεν έγινε με συνειδητή πρόθεση. Τίποτα δεν γίνεται από μόνο του, ανεξάρτητο. Όλα έχουν ρίζες και αιτίες. Γι' αυτό ας τα ξεριζώσουμε και ας τα ρίξουμε, μαζί με τις ρίζες τους, στη χαράδρα του Χρόνου. Εκεί, σε κάποιους άλλους κόσμους και χρόνους, ίσως ξαναριζώσουν καλύτερα και δεν καταλήξουν σε ζιζάνια. Ας μην μείνει μέσα μας κανένα υπόλειμμα. Ούτε βάρος, ούτε απωθημένο, ούτε πόνος. Παρά μόνο αποδοχή. Αποδοχή και επίγνωση.

Κανένας δεν χρωστάει σε κανέναν. Κανένας δεν προσδοκά από κανέναν. Ήταν όλα ψέματα. Ήταν όλα κατασκευασμένα. Όχι συνειδητά. Όχι σκόπιμα, αλλά πονεμένα και φοβισμένα.

Ας μαζέψουμε πια τα δίχτυα από τις θάλασσες. Δεν θα 'ρθουν άλλα ψάρια να πιαστούν στα αγκίστρια μας. Τα δολώματα θα μείνουν αφάγωτα. Γιατί κι αυτά θέλουν να ζήσουν.

Τρίτη, 19 Μαρτίου 2019

Πολλή φασαρία

Πολλή φασαρία έκανε η ζωή μου μέχρι χθες. Πολλή. Πολλή φασαρία έκανα κι εγώ στη ζωή μου. Την προκαλούσα; Την δημιουργούσα; Έλα, ντε...


Γεγονός είναι πως δυο φορές στη ζωή μου κυριολεκτικά κουφάθηκα. Την πρώτη φορά νέος, βουτηγμένος βαθιά μέσα στην ένταση των ήχων, κόντεψα να βρεθώ στα χειρουργεία. Ευτυχώς, ένας "μάγος" γερο-γιατρός, που δεν θυμάμαι πια ούτε το όνομά του, μέσα σε ένα θεοσκότεινο δωμάτιο υποδοχής -και όχι στο καθαυτό ιατρείο του-, με έβαλε να ακούω για ώρα τους χτύπους του δευτερολεπτοδείκτη απ' το βαρύ ρολόι του με το ασήκωτο μπρασελέ κι έτσι δοκίμασε την πραγματική ακοή μου. Δεν είχα τίποτα. Μου είπε να φύγω. Χωρίς αγωγή, χωρίς ιατρικές οδηγίες. Το μόνο που μου είπε ήταν πως ο "γιατρός" μου θα ήταν μόνο ο ήλιος στη ζωή μου από τότε και στο εξής. "Ξέχνα ό,τι σου έχουνε πει και φύγε". Αυτό έκανα και κάνω τριάντα χρόνια τώρα. Και είχε δίκιο.

Λυπάμαι που δεν θυμάμαι το όνομά του γιατί θα μου άρεσε να τον μνημονεύω πού και πού. Δεν πειράζει όμως. Ας είναι. Τη δουλειά του την έκανε άψογα και αποτελεσματικά. Αυτό που ήθελε να καταλάβω, το κατάλαβα. Μου χάρισε και τον ήλιο για γιατρό μου. Έτσι ώστε να μπορώ να τον αναζητώ και να τον βρίσκω κάθε πρωί σ' αυτήν εδώ τη γωνιά της Γης. Είναι ένας από τους "γκουρού" της ζωής μου. Είχα κι άλλους. Και -ευτυχώς- ευτύχησα να τους αντιληφθώ και να συνεργαστώ μαζί τους ως άνθρωπος, ως ύπαρξη. Ο ένας ήταν ο δάσκαλός μου: https://giorgosvelentzas.blogspot.com/2018/01/blog-post_12.html. Άλλος ήταν -και είναι- ο ψυχαναλυτής και ακούσιος καθοδηγητής μου: https://giorgosvelentzas.blogspot.com/2013/02/blog-post_16.html. Αυτοί οι άνθρωποι, ως μεγαλύτεροί μου και προηγούμενοι εμού στη ζωή, υπήρξαν φωτεινές υπάρξεις που με δίδασκαν και με έσωζαν.

Τις προάλλες, μετά από τριάντα ολόκληρα χρόνια, κόντεψα πάλι να κουφαθώ. Από το άλλο αυτί αυτή τη φορά. Έτσι, για αλλαγή (για αλλαγή;). Και αυτή τη φορά οδηγήθηκα στο εξεταστήριο κάποιου γιατρού. Με υπερ-εξέτασε με όλα τα σύγχρονα μέσα και όχι ως μάγος της φυλής αλλά δεν βρήκε τίποτα. Εγώ, ψυλλιασμένος πια από καιρό και έχοντας μάθει καλά το μάθημά μου από τους δασκάλους μου, κατάλαβα πως ήταν-δεν-ήταν παθολογικό το θέμα. Κι έτσι, μαζί με μια στοιχειώδη φαρμακευτική αγωγή που μου δόθηκε, περίμενα να κάνει τον κύκλο του. Ήδη από το απόγευμα της ίδιας μέρας, όταν πια η συσσωρευμένη ένταση χρόνων άρχισε να εκτονώνεται, ήμουν πολύ καλύτερα. Φυσικά ο γιατρός δεν μπορούσε να ξέρει την εσώτερη ζωή μου. Εγώ, όμως, την ήξερα. Και ήξερα να την διαβάζω πια.

Τετάρτη, 13 Μαρτίου 2019

John Lennon - God


God is a concept
by which we measure our pain
I'll say it again
God is a concept
by which we measure our pain, 
yeah, pain, yeah.

Αυτός είναι ο πληρέστερος ορισμός της έννοιας του "Θεού". Τον άκουσα όταν ήμουν ακόμη δέκα εννιά χρονών. Πέρασαν τόσα χρόνια από τότε και, αν και έχω διαβάσει πολλά βιβλία πολλών φιλοσόφων, στοχαστών, θεωρητικών, θεολόγων, θεολογουμένων ή θεολογιζόντων -και πάει λέγοντας-, δεν συνάντησα ποτέ έναν πιο ολοκληρωμένο ορισμό. Και βαθύ. Τόσο βαθύ, όσο βαθιά είναι και η ανθρώπινη ύπαρξη στα σκοτεινότερα σκοτάδια της. Επειδή ο "Θεός" επινοήθηκε για την ώρα του Φόβου και όχι του Οργασμού. Στον φόβο τον θέλουμε προστάτη και φύλακα, ενώ στον οργασμό τον επικαλούμαστε ως ίσοι και ισοδύναμοί του -αφού εκείνη ακριβώς τη στιγμή -εν δυνάμει- δημιουργούμε ζωή.

Ο σπουδαίος John Lennon δεν σταμάτησε εκεί. Δεν προέταξε μόνο την "άρνησή" του προς την ύπαρξη ενός "Θεού". Προχώρησε δίνοντας την δική του κοσμοθεωρία περί του τι είναι Ζωή και Ύπαρξη. Και μεγαλούργησε μέσα στο Χάος:

I don't believe in magic
I don't believe in I-Ching
I don't believe in Bible
I don't believe in tarot
I don't believe in Hitler
I don't believe in Jesus
I don't believe in Kennedy
I don't believe in Buddha
I don't believe in mantra
I don't believe in Gita
I don't believe in yoga
I don't believe in kings
I don't believe in Elvis
I don't believe in Zimmerman
I don't believe in the Beatles

I just believe in me
Yoko and me
And that's reality

The dream is over
What can I say?
The dream is over
Yesterday
I was the dream weaver
But now I'm reborn
I was the Walrus
But now I'm John
And so, dear friends,
You just have to carry on
The dream is over

Είπαν κι έγραψαν πολλά για το μανιφέστο του. Αυτά ο Lennon τα είπε το 1970. Από τότε έχει περάσει -μέχρι αυτή τη στιγμή που γράφω εγώ- μισός αιώνας. Όρθωσε την αλήθεια του απέναντι σε ολόκληρο το Κατεστημένο και σε όλα τα υπάρχοντα συστήματα -που παραμένουν ακριβώς τα ίδια από τότε που εμφανίστηκε ο άνθρωπος στη Γη.

Τους ενοχλούσε αφόρητα. Ήταν επικίνδυνος. Ήταν επαναστάτης και ο κόσμος έδειχνε να ενστερνίζεται ολοένα και περισσότερο τις ιδέες του. Τον λύτρωνε από τα φράγματα που το Κατεστημένο συνέχιζε να διατηρεί.

Αρχικά του στέρησαν το διαβατήριο και την είσοδο στις ΗΠΑ, τον ναό του σύγχρονου κόσμου. Μετά όμως την παγκόσμια κατακραυγή, αυτό αναιρέθηκε και οι Lennon-Ono μπόρεσαν να ζήσουν στο σπίτι τους στην Νέα Υόρκη.

Το Σύστημα βρήκε φυσικά τον τρόπο να απαλλαγεί οριστικά από τον επικίνδυνο John Lennon. Ο τρόπος ήταν παμπάλαιος και χιλιάδες φορές δοκιμασμένος. Και δεν θα ήταν ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά: Σαλβαδόρ Αλιέντε, Τσε Γκουεβάρα, Τζον και Ρόμπερτ Κένεντι, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, Μάλκολμ Χ, Μαχάτμα Γκάντι, Ίντιρα Γκάντι, Ούγκο Τσάβεζ και τόσοι άλλοι.

Τον δολοφόνησαν εν ψυχρώ. Έξω απ' το σπίτι του. Έχει κι αυτό την σημειολογία του.

Κι έτσι ο John Lennon ειδωλοποιήθηκε και έγινε κονκάρδα. Το Imagine -μόνο αυτό- τραγουδιέται σε σχολικές γιορτές, σε νεκρώσιμες ακολουθίες, σε πάρτι -ακόμη και σε ανθεστήρια.

Ήταν πλέον ακίνδυνος.

Πέμπτη, 7 Μαρτίου 2019

Οι κονκάρδες μου

Οι πρώτες χρονολογούνται από την εποχή που ήμουν περίπου δεκαέξι χρονών. Δεν συλλέχθηκαν με την σειρά που εμφανίζονται στη φωτογραφία. Όχι. Επάνω στο χαρτόνι τις καρφίτσωσα σε εντελώς τυχαία σημεία κάποια μέρα -εδώ και αρκετά χρόνια- που αποφάσισα να μαζέψω όσες μπόρεσα να βρω για να μην τις χάσω αλλά και για να τις βλέπω και να ευχαριστιέμαι τα χρώματα και τα σχέδιά τους.

Βλέπω τις δυο πρώτες μου κονκάρδες -την μαύρη των Beatles και την κάπως διάφανη των Led Zeppelin- που τις έχω από δεκαέξι ετών. Αγορασμένες στο στέκι μας στη Λάρισα τότε, στο δισκάδικο Woodstock. Η πολύχρωμη με τα πρόσωπα των Beatles από το εξώφυλλο του Let It Be πρέπει να αγοράστηκε την ίδια εποχή.

Βλέπω την πορτοκαλί κονκάρδα με τη μονόφθαλμη φατσούλα, αγορασμένη στο σταθμό των λεωφορείων της Perugia ή της Sienna την άνοιξη του '89 -δεν θυμάμαι πού ακριβώς. Μια ακριβώς ίδια, αλλά χωρίς το κάλυμμα του ματιού, είχε η Αντιγόνη. Ποιος ξέρει τι να 'γινε.

Είναι και το αλογάκι της ΑΕΛ από τα μέσα της δεκαετίας του '80, όταν η ομάδα της Λάρισας πήρε κύπελλο και πρωτάθλημα. Μυθικά χρόνια επαρχιακής αντίστασης και καταξίωσης... Η κονκάρδα της Διεθνούς Αμνηστίας, από τα 1989, όταν είχαμε παίξει κάποιες φορές με τον Γιώργο σε εκδηλώσεις της οργάνωσης. Μας είχαν κάνει δώρο και μια μπλούζα -την έχω ακόμη ως ενθύμιο. Οι κονκάρδες με την τουρκική σημαία που έχω φέρει από την Κωνσταντινούπολη. Το εθνόσημο από το τζόκεϊ της θητείας μου. Αυτό δεν είναι κονκάρδα αλλά είναι σαν κονκάρδα!Βλέπω το σήμα της Ferrari κάπου εκεί ανάμεσα. Της Ferrari, που, κάποιο από τα μοντέλα της οδήγησα κάποιον χειμώνα πριν από λίγα χρόνια στο Παρίσι. Εντελώς αναπάντεχα.

Ανάμεσά τους είναι και μια πετρούλα που είχε μαζέψει το Αντιγονάκι, νομίζω εκείνο το καλοκαίρι στο Χορευτό -στα 1989. Την ζωγράφισε με λουλουδάκια, της κόλλησε μια παραμάνα στο πίσω μέρος και την έκανε καρφίτσα. Πολύτιμη.

Είναι κι άλλες και ίσως έχω ακόμη περισσότερες μέσα σε συρτάρια. Μια ζωή ολόκληρη. Μια ζωή-κονκάρδα.

Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2019

Τα πλέον πολυακουσμένα έργα στη ζωή μου


1. Vangelis - L' Apocalypse des Animaux
Είναι το έργο που έχω ακούσει περισσότερο από καθετί άλλο σε όλη μου την ζωή. Και γι' αυτό ευθύνεται η τελευταία δουλειά μου, στη διάρκεια της οποίας, εδώ και κοντά είκοσι χρόνια, το ακούω τουλάχιστον τρεις-τέσσερις φορές κάθε μέρα ολόκληρο. Αλλά και πριν από αυτά τα είκοσι χρόνια, το άκουγα μαγεμένος από τη στιγμή που το ανακάλυψα. Πρέπει να ήμουν λίγο πάνω από είκοσι χρονών.


2. Erik Satie - Pascal Roge
Όπως και το έργο του Βαγγέλη Παπαθανασίου, έτσι κι αυτό με ακολουθεί όλα τα χρόνια της δουλειάς. Χωρίς να είναι "έργο" με την κλασική έννοια και φόρμα του όρου, η μουσική του Satie είναι μουσικές ασκήσεις -τόσο όμορφες όμως που καταφέρνουν να υπάρχουν αυτόνομες και πλήρεις. Σε αυτήν την έκδοση. Με αυτόν τον πιανίστα.


3. Jean Michel Jarre - Equinoxe
Τα δυο αυτά έργα του J.M. Jarre είναι δίδυμα. Είναι οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Το ένα αποτελεί συνέχεια του άλλου -χωρίς να μπορείς να αποφασίσεις ποιο είναι πρώτο και ποιο δεύτερο. Ίσως το Equinoxe να είναι λίγο πιο εξελιγμένο μουσικά και πιο προοδευτικό. Τα άκουσα από νωρίς, ήδη από τα τέλη του '70. Από την πρώτη στιγμή μαγεύτηκα. Πρώτα άκουσα το Oxygene και μετά από πολύ λίγο καιρό το Equinoxe.


4. Jean Michel Jarre - Oxygene
Είναι μάγος ο άνθρωπος. Έχουν περάσει κοντά σαράντα χρόνια από τότε που το πρωτοάκουσα και εξακολουθώ να ανακαλύπτω νέα μουσικά θέματα και νέους ήχους μέσα του. Απόλυτα "κυκλικές" συνθέσεις, με την έννοια της πληρότητας.


5. Frederic Chopin - Waltzes (piano: Claudio Arrau)
Πρωτοάκουσα τα βαλς του Chopin στην ταινία Βαριετέ του Νίκου Παναγιωτόπουλου, το 1984. Με μάγεψαν. Δεν θυμάμαι αν ήταν με τον Claudio Arrau. Πάντως εγώ, όταν πήγα και τα αναζήτησα στο δισκάδικο, αυτόν τον δίσκο αγόρασα. Και έκτοτε δεν έπαψα να τον ακούω. Ξέρω κάθε βαλς του Chopin νότα-νότα. Έχω ακούσει πολλούς πιανίστες στα βαλς αυτά. Κανείς δεν τα εκτέλεσε με τέτοια ευαισθησία και με τέτοια μοναδική αίσθηση του χρόνου ανάμεσα στις νότες. Ανασαίνουν.


6. Μάνος Χατζιδάκις - Για την Ελένη
Είναι πολλά τα έργα του Μάνου Χατζιδάκι που έχω ακούσει εκατοντάδες -ή και χιλιάδες- φορές. Νομίζω όμως πως αυτό είναι το πιο αγαπημένο μου. Με συντροφεύει από πολύ παλιά. Κάθε στίχος, κάθε στροφή, κάθε τραγούδι πλημμυρισμένο από εικόνες και αισθήσεις, μυρωδιές, μνήμες και χρώματα. Η δεύτερη εκτέλεση με την Μαρία Δημητριάδη ήταν πολύ άσχημη -προσωπική άποψη καθόσο δεν μου άρεσε ποτέ η φωνή της συγκεκριμένης τραγουδίστριας. Ο Στέλιος Μαρκετάκης κεντάει με την μελαγχολική φωνή του και συμπληρώνει ιδανικά το τοπίο του έργου.


7. Pink Floyd - Animals
Ούτε το Wish You Were Here, ούτε το Dark Side of the Moon, ούτε το Wall, ούτε κανένα από τα υπέροχα έργα της πρώτης, ψυχεδελικής περιόδου τους. Μόνο το Animals, μόνο το Animals. Αυτό είναι το βαθύτερο έργο τους για μένα. Το συγκλονιστικότερο. Δεν ξέρω. Ίσως επειδή είναι μια πολύ προσωπική δημιουργία του Roger Waters, τότε που το συγκρότημα είχε σχεδόν χωρίσει και προσέρχονταν στην ηχογράφηση ως "freelancer μουσικοί". Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έπαιξαν -για άλλη μια φορά- εκπληκτικά τα μουσικά τους μέρη. Οι φωνές των ζώων -είτε από sampler είτε εκ του φυσικού- ήταν το στοιχείο που με αιχμαλώτισε από την πρώτη στιγμή που άκουσα το Animals, πίσω στα 1978-79. Από τότε δεν έπαψα να το ακούω και να το ανακαλύπτω.


8. Μάνος Χατζιδάκις - Δεκαπέντε Εσπερινοί
Ίσως το πιο "διαχρονικό" έργο του Μάνου Χατζιδάκι για μένα. Αγορασμένο από τότε που ήμουν μικρός ακόμη, μαζί με Rolling Stones και Led Zeppelin. Οι Δεκαπέντε Εσπερινοί ήταν πάντοτε εκεί, κρατώντας την πρώτη θέση στη δισκοθήκη μου όλα τα χρόνια. Ένας δίσκος που καθόμουν και τον έπαιζα ολόκληρο στην κιθάρα από την πρώτη στιγμή που άρχισα να γρατζουνάω. Και που έπαιξα και αργότερα -είτε μόνος είτε με τον Κώστα- μπροστά σε κοινό. Και συνεχίζω μέχρι σήμερα. Ξέρω κάθε νότα όλων των οργάνων. Ξέρω τη σωστή ταχύτητα στην οποία πρέπει να παίζονται οι συνθέσεις. Είδα σχετικά πρόσφατα μια ζωντανή παρουσίασή του στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και δεν μου άρεσε καθόλου. Απλώς το διεκπεραίωσαν. Εκτός του πνεύματος του έργου. Είναι πολύ δύσκολο να αποδώσεις σωστά τα μινιμαλιστικά έργα. Και οι Δεκαπέντε Εσπερινοί, με πέντε μόνο όργανα, είναι καθαρά μινιμαλιστικό έργο.


9. Viracocha - Legendary Music of the Andes
Αγορασμένος λίγο μετά τα είκοσί μου από εκείνο το υπέροχο δισκοπωλείο, την Philodisc. Που, δυστυχώς, μετά από κάποιον καιρό έκλεισε και μας στέρησε όλον εκείνο τον μουσικό πλούτο που έκρυβε μέσα της. Πήγαινα και ξεχνιόμουν με τις ώρες. Μετά από λίγο καιρό, όταν άρχισαν να κυκλοφορούν τα CD ως μέσο αναπαραγωγής, το δισκοπωλείο έφερνε καταπληκτικά έργα από όλον τον κόσμο. Ένας από τους υπέροχους δίσκους βινυλίου που αγόρασα ήταν αυτός. Το τεράστιο πλεονέκτημά του -αλλά και η μεγάλη του "αλήθεια"- είναι ότι ηχογραφήθηκε υπαιθρίως, με εξωτερικές κινητές μονάδες, που, δεν ξέρω, μπορεί να ήταν και απλά μαγνητόφωνα. Ακούγονται οι περιφερειακές φωνές από παιδιά, μανάδες, ζώα, τη φύση. Όλο αυτό του προσδίδει μια μαγική αμεσότητα που δεν την έχω σε κανένα άλλο δίσκο μου.