Σάββατο, 25 Μαρτίου 2017

Το Παρόν

Πολύ συχνά αισθάνομαι σαν να μην έζησα τίποτα από το παρελθόν μου. Σαν να μην υπήρξε. Σαν να μην υπήρξα ούτε καν εγώ. Νομίζω ήμουν τόσο μέσα, τόσο βαθιά στα γεγονότα και στις στιγμές, που όλα έχουν γίνει ένα και το βίωμα με την παρατήρηση έχουν γίνει αξεδιάλυτα μεταξύ τους.

Φυσικά θυμάμαι τα πάντα, αλλά μόνο σαν ένας αναγνώστης ενός πολύ αγαπημένου βιβλίου που το έχει διαβάσει πάμπολλες φορές και το έχει μάθει απ' έξω. Έτσι νιώθω. Πάντως, όχι σαν ένας από τους πρωταγωνιστές του, τους μετέχοντες.

Δεν είναι ότι δεν θέλω να θυμάμαι και με αυτό το "τέχνασμα" αποποιούμαι τις μνήμες. Όχι, δεν είναι κανενός είδους τέχνασμα. Επίσης δεν είναι ότι δεν ήμουν παρών όταν το παρελθόν μου ήταν παρόν. Θυμάμαι πως έκανα πάντα ό,τι ήθελα και χωρίς να σκέφτομαι κανένα τίμημα -και πολύ συχνά το πλήρωνα ακριβά. Είναι ακριβώς όπως το λέω. Σαν να ήταν κάποιοι άλλοι που ενεργούσαν, που ζούσαν -και μάλιστα διαφορετικοί, όχι πάντα ο ίδιος άνθρωπος, δηλαδή "εγώ".

Παράξενο αίσθημα, τουλάχιστον όταν το αντιπαραβάλλω με όσα λένε οι άνθρωποι ότι νιώθουν, θυμούνται, συνειδητά -ή ασυνείδητα- όταν οι μνήμες τους τούς τραβάνε στο παρελθόν.

Ίσως επειδή δεν μου έχει μείνει κανένα απωθημένο από εκείνους τους καιρούς. Όσα δεν έγιναν, δεν έγιναν γιατί δεν εξαρτιόταν από εμένα. Εγώ έφτανα τα πράγματα πάντα στα όρια -τουλάχιστον, στα φυσικά και ανθρώπινα όρια. Της σωματικής, ψυχικής και συναισθηματικής αντοχής. Έτσι θυμάμαι πως έκανα.

Μου έχει μείνει πάντως κάτι απόλυτα ισορροπημένο μέσα μου, χωρίς γωνίες και κρυφές, σκοτεινές πλευρές. Δεν θα μπορούσαν να είχαν γίνει αλλιώς. Αλλά ταυτόχρονα δεν θα ήθελα να ξαναζήσω ούτε μια στιγμή από το παρελθόν. Ποτέ δεν ένιωσα αυτό που ονομάζεται "νοσταλγία" για περασμένες εποχές. Είναι τόσο ξένο και παράταιρο. Το παρόν πάντα νικάει τα πάντα στη ζωή μου.

Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Ας παίξουμε

Οι άνθρωποι έχουμε πολλή πλάκα. Παίζουμε τους αθάνατους, παίζουμε τη "ζωή", λες και παίζουμε με στρατιωτάκια, παίζουμε τον πόνο, τη χαρά, την ευτυχία, τα μεγαλόσχημα "αισθήματα" της αυτοφυούς χαράς και της θλίψης. Παίζουμε σε κάθε ευκαιρία με την κάθε στιγμή, από τη στιγμή που ξυπνάμε μέχρι την ώρα που κοιμόμαστε. Και ό,τι περισσεύει το κρατάμε για να το παίξουμε στον ύπνο μας -ασυνείδητα και υποσυνείδητα. Εκεί γίνεται το μάλε-βράσε. Εκεί έχει ακόμη περισσότερη πλάκα η υπόθεση γιατί δεν φαίνεται να ελέγχουμε και πολλά σε εκείνες τις διαδικασίες. Και να τα μαντεία, να οι Πυθίες, να οι καφετζούδες και οι καζαμίες. 

Οι άνθρωποι νομίζουμε ότι "χτίζουμε ένα καλύτερο αύριο" και "κάνουμε παιδιά", στην ουσία συμπεριφερόμενοι σα ζώα, τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο. Όνειρο της καθεμιάς να κάνει παιδιά και οικογένεια -ειδικά όταν η πυρηνική της την πλήγωσε. Όνειρο του καθενός να κάνει παιδιά και οικογένεια για να καταξιωθεί σε κάτι ανύπαρκτο -στην "πραγματικότητα". Αν βγάλεις τα ρούχα από ένα ζευγάρι ανθρώπων και τους πετάξεις στο χώμα να συνουσιαστούν, το μόνο στο οποίο θα διαφέρουν από τα συμπαθή τετράποδα θα είναι το τρίχωμα -κι αυτό όχι πάντα. Τίποτε άλλο. Όλα τα υπόλοιπα είναι επίκτητα -γι' αυτό και τόσο πολύ διαχειρίσιμα αλλά και εύκολα κατευθυνόμενα ή ποδηγετούμενα.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τη συντριπτική πλειονότητα, αυτό είναι η "ουσία" της ζωής. Και ο "σκοπός" της. Αυτό, το πρώτο επίπεδο. Το μονοδιάστατο και πεπερασμένο.

Τι να πεις... Ένας τραγικός φαύλος κύκλος γεμάτος αίμα, χρήμα, εξουσία, πατρονάρισμα, εξαρτήσεις και ανθρώπινα ναυάγια είναι η ιστορία του ανθρώπου. Γιατί από πάνω παραμονεύει και υπαγορεύει τα πάντα ο μεγάλος Σκοτεινός, ο Φόβος. Αυτός καθόριζε και καθορίζει τα πάντα. Τα υπόλοιπα ήταν και είναι καθαρά στη φαντασία μας -ή, τουλάχιστον, σ' αυτό που μπορούμε να αντιληφθούμε ως "φαντασία".

Αν, άνθρωπε, μπορέσεις να πάρεις από έναν συν-τραγικό συνοδοιπόρο σου δυο "ωχ" του, αυτό θα είναι το μόνο που θα μπορέσεις να "καταφέρεις". Μην αναπαράγεις όμως τον πόνο, το Φόβο και το Τίποτα. Μήπως και κάποτε καταφέρουν να εκλείψουν -μαζί με τη ζωή. Γιατί μην περιμένεις να γλυτώσεις από αυτά αλλιώς. Το μόνο που θα καταφέρνεις θα είναι να πλουτίζεις τους εμπόρους ιδεών, βιβλίων, ποιημάτων, τραγουδιών και κάθε λογής παυσίπονου που διατείνεται πως σε προάγει σε "υψηλότερα επίπεδα".

Δευτέρα, 20 Μαρτίου 2017

Karl Valentin

Κείμενο του Karl Valentin, Βαυαρού καλλιτέχνη των αρχών του εικοστού αιώνα, που εργάσθηκε ως κωμικός, γελωτοποιός και κινηματογραφικός παραγωγός. Έδινε επίσης παραστάσεις σε καμπαρέ της εποχής γράφοντας ο ίδιος τα νούμερα και αποτέλεσε μεγάλη επιρροή για τους Bertolt Brecht, Samuel Beckett και άλλους.

https://en.wikipedia.org/wiki/Karl_Valentin

Το συγκεκριμένο σκετς παρουσιάστηκε μαζί με άλλα θεατρικά νούμερα του Karl Valentin, αποτελώντας έτσι μια ενοποιημένη παράσταση που την ονόμαζαν "Καφέ Κεμπάπ", από την ερασιτεχνική θεατρική ομάδα του Δήμου Μοσχάτου το 1992 με σκηνοθέτη τον Σωτήρη Χατζάκη. Ήταν μια από τις πρώτες σκηνοθετικές του εμφανίσεις και μια έξοχη και απολαυστική παράσταση.

Το κείμενο διαβάζεται ξανά από την αρχή μόλις ολοκληρώνεται η κάθε ανάγνωσή του -στη σκηνή επαναλαμβανόταν πολλές φορές. Οι δυο ηθοποιοί, ντυμένοι πανομοιότυπα, σαν δίδυμοι, με λευκά κοστούμια της εποχής του συγγραφέα και λευκά καπέλα, έμπαιναν περπατώντας αργά από τη μια πλευρά της σκηνής συζητώντας, πέρναγαν κάποιο χρόνο στο κέντρο της συνεχίζοντας τον διάλογο και, σιγά-σιγά, περνούσαν προς την άλλη πλευρά της σκηνής, και τελικά έβγαιναν χωρίς να σταματήσουν την ατέρμονη κουβέντα. Σε κάθε ξεκίνημα του κειμένου, οι ρόλοι Α και Β αντιστρέφονταν δημιουργώντας έτσι αυτό το καθαρά σουρεαλιστικό αποτέλεσμα.


   

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

Brian Eno - By this River


BY THIS RIVER

Here we are
Stuck by this river
You and I
Underneath a sky that's ever
falling down, down, down
Ever falling down

Through the day
As if on an ocean
Waiting here
Always failing to remember
why we came, came, came
I wonder why we came

You talk to me
as if from a distance
And I reply
With impressions chosen from
another time, time, time
From another time


Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

Στον άνεμο

Κάποτε ευχόμουν να τελείωνε γρήγορα αυτή η ιστορία του "ελληνικού κράτους" ή "έθνους" ή οτιδήποτε άλλο έχει στο μυαλό του καθένας που γεννάει παιδιά ελπίζοντας σε ένα "καλύτερο αύριο". Το γεγονός ότι πρόκειται για μια χαμερπή και εξαθλιωμένη κοινωνία αμόρφωτων και φοβικών ομφαλοσκόπων που συνωστίζεται μπροστά στην ξεπουλημένη οθόνη της τηλεόρασης παρακολουθώντας ριάλιτι και ταυτιζόμενη με τους συμμετέχοντες δεν έχει επηρεάσει καθόλου την αναχώρησή μου από αυτήν την άποψη για την εικόνα της κοινωνίας. Η αλήθεια της συνεχίζει να υφίσταται και να επαληθεύεται συνεχώς.

Αλλά "κάνει πολύ θόρυβο", όπως είπε και ο Θόδωρος Αγγελόπουλος στο Βλέμμα του Οδυσσέα.

Δυστυχώς, ακόμη κι εκείνα τα άθλια χρόνια των δυο τελευταίων δεκαετιών του περασμένου αιώνα, όταν ακούγαμε το "μπαμ" τής 17Ν και βάζαμε τις φωνές για διάφορους λόγους, φαντάζουν τόσο καλύτερα από τα τωρινά. Η πραγματικότητα όμως είναι πάντα χειρότερη από κάθε πρόβλεψη και το κάθε παρόν τόσο καινούργιο και χωρίς προηγούμενο. Πραγματικά ήταν αδύνατο να φανταστώ μια τέτοια κατάσταση όταν ευχόμουν να καταρρεύσουν όλα τότε και να τελειώνουμε με το σύστημα των νεόπλουτων που αγόραζαν ένα 4Χ4 κάθε μήνα για να ταιριάζει με την μεζονέτα με το δυσθεώρητο δάνειο και τις διακοπές στις Μαλδίβες, στο Μπαλί και στο Ντουμπάι. Νόμιζα πως είχαμε πιάσει πάτο. Και όντως είχαμε -για τότε, για εκείνα τα δεδομένα. Ποτέ όμως δεν ξέρεις μέχρι ποια νέα βάθη μπορεί να βυθιστεί η ζωή. Ποτέ δεν μπορείς να ξέρεις πόσο βαθιά βρίσκεται ο Άδης.

Τότε ένιωθα να βρίσκομαι απέναντι σε κάτι "συγκεκριμένο". Είχε ονόματα, κατοικίες, εργασίες με αστρονομικές απολαβές, κοινωνικές θέσεις, στέκια όπου σύχναζε, βιβλία που έγραφε και διάβαζε, τραγούδια που κατασκεύαζε και τραγουδούσε, φαγητά που έτρωγε -τα γνωρίζαμε όλα. Και γι' αυτό ήταν αρκετά εύκολο να τα εντοπίζεις όλα αυτά. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα ερχόταν μια εποχή στην οποία δεν θα υπήρχε καν στόχος και δεν θα υπήρχε και τίποτε άλλο. Ότι όλα όσα γνώριζα ως ζωή θα ισοπεδώνονταν και θα επικρατούσε ένας ατελείωτος χυλός. Ούτε ένα δείγμα "ζωής" ζωντανής να επιπλέει ή να φέγγει. Τα μάτια θολά και άδεια και όλα μια θλιβερή διάψευση μεγάλων ονείρων με μικρά φτερά. Και, γι' αυτό, πολλή οργή και θυμός.


Αργότερα κατάλαβα και ένιωσα βαθιά πως δεν είμαι το κέντρο του κόσμου για να εύχομαι και να ελπίζω το τέλος του. Κι έτσι τα "όνειρά" μου άρχισαν να σωπαίνουν και να ξεθωριάζουν ολοένα και περισσότερο. Διάβασα πολύ και άνοιξα όσο μπορούσα το μυαλό και την καρδιά μου και κατάλαβα πως όλα έρχονται και φεύγουν με έναν άχρονο ρυθμό και μια αέναη επαναληπτικότητα. Κι έτσι κυλάει η ιστορία του κόσμου. Επί της ουσίας τίποτα δεν "αλλάζει" με φόντο και με βάση τον άπειρο και αμέτρητο Χρόνο και το ατελεύτητο του Σύμπαντος (πίσω και έξω από το οποίο μπορεί να υπάρχουν κι άλλα σύμπαντα...). Τα πήρα λοιπόν όλα, κομματάκι-κομματάκι, και τα άφησα στον άνεμο, να τα πάρει μαζί του και να τα παρασύρει σε άλλους τόπους και άλλες εποχές.

Η ζωή με ξεπέρασε.
 

Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Ντέλια Βελκουλέσκου - μια περίπτωση μελέτης


Αυτή η κυρία λογικά πρέπει να είναι η χαρά του ψυχαναλυτή. Είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν επιστήμονες που θα μπήκαν στον πειρασμό να την σκιαγραφήσουν ψυχικά, όχι μόνο από επαγγελματική διαστροφή αλλά και στα πλαίσια διατεταγμένης αποστολής. Οι παράγοντες επικινδυνότητας που εγώ διακρίνω και θεωρώ πως συμβάλλουν στην τελική της διαμόρφωση και έκφραση είναι αρκετοί.

Πρώτο, είναι γυναίκα σε αυτή τη θέση. Η γυναίκα, από τη φύση της, είναι συμπονετική ύπαρξη και με πολύ ανεπτυγμένο το αίσθημα προσφοράς. Οι περισσότερες προσφέρουν και από το υστέρημά τους. Εδώ έχουμε μια γυναίκα σε μια από τις πιο σκληρές και απάνθρωπες εργασιακές θέσεις που μπορεί να κατέχει άνθρωπος. Και μάλιστα σε έναν οργανισμό ύψιστης σκληρότητας και επιδίωξης κερδοφορίας. Δηλαδή, η κυρία Βελκουλέσκου μάλλον πηγαίνει ενάντια στην πρωτογενή γυναικεία της φύση. Αυτό τείνει προς το αφύσικο και το διαστροφικό. Φυσικά και δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο αφού το έχουμε συναντήσει και το συναντάμε κατά κόρον στη μάνα, στην αδελφή, στη σύντροφο, στη φίλη, στη γειτόνισσα, στην άγνωστη συνάνθρωπο. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν εξακολουθεί να είναι μια συμπεριφορά κόντρα στη γυναικεία φύση. Κάτι αντίστοιχο διέκρινε και την Μάργκαρετ Θάτσερ αλλά και τις πιο πρόσφατες Χίλαρι Κλίντον και Κριστίν Λαγκάρντ. Ο κόσμος το κατάλαβε αλλά και το ένιωσε βαθιά στο πετσί του. Το λαϊκό αίσθημα απέναντί τους είναι γνωστό σε όλους.

Δεύτερο, αυτή καθαυτή η εργασιακή της θέση, την οποία όποιος και να κατέχει πρέπει να είναι διαποτισμένος από ακραία νεοφιλελεύθερα αισθήματα και ιδεολογίες -πράγματα δηλαδή εντελώς ανατριχιαστικά- και να μην λυγίζει μπροστά στον ανθρώπινο πόνο και στην ανέχεια αλλά να διαθέτει ατσάλινη στοχοπροσήλωση κι δουλική υποταγή στους ανωτέρους του. Καμία δηλαδή ευλυγισία και ευκαμψία ανάλογα με τις περιστάσεις που διέπουν την κάθε περίπτωση. Δεν υπάρχουν εξαιρέσεις στους κανόνες. Οι κανόνες είναι για να εφαρμόζονται μαζικά και ισοπεδωτικά.

Τρίτο, η χώρα καταγωγής της είναι η Ρουμανία και όλοι ξέρουμε ποια ήταν η πολιτική κατάσταση στη χώρα αυτή επί ηγεμονίας του αλήστου μνήμης Νικολάι Τσαουσέσκου. Όπως επίσης θυμόμαστε το τέλος που επιφύλαξαν στο ζεύγος των μοναρχών οι συμπατριώτες της κυρίας Βελκουλέσκου. Αυτό και μόνο φανερώνει το συμπυκνωμένο μίσος και την κρυφή οργή που έτρεφαν για εκείνους όλα τα χρόνια που έζησαν στο σκοτάδι και στην παράνοια. Δείχνει τον τρόμο που βίωσε μια ολόκληρη κοινωνία σε διάρκεια πολλών χρόνων. Σήμερα βλέπουμε την εξέλιξη της Ρουμανίας μετά την πτώση των πάλαι ποτέ ισχυρών κέντρων εξουσίας: πορνεία, φτώχεια, εξαθλίωση, απόλυτο ξεπούλημα στους Αμερικάνους για εγκατάσταση βαρέων όπλων, διάλυση κάθε ιστού. Ποιος ξέρει τι να "έγραψαν" μέσα της όλα αυτά όταν -παιδί ακόμη- βίωνε το καθεστώς Τσαουσέσκου και -έφηβη στις πρώτες ανησυχίες- ζούσε τα γεγονότα της Τιμισοάρα.

Τέλος, φυσιογνωμικά η εν λόγω κυρία αποτελεί ένα απόλυτα σιδηρούν προσωπείο. Ανέκφραστο πάντα, χωρίς την παραμικρή απόκλιση. Τέτοια πειθαρχία στην έκφραση δεν θυμάμαι εύκολα να έχω ξανασυναντήσει. Πρόκειται για την τέλεια μάσκα. Ακόμη και σε ανθρώπους σε εξίσου ισχυρές και καταστροφικές θέσεις, κάποιες στιγμές έστω, το πρόσωπό τους μαλάκωνε, λάσκαρε, και τους ξέφευγε κάποιος φυσικός σπασμός. Ένα τέτοιο παράδειγμα ήταν ο πρώην υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσιντζερ. Τον θυμάμαι να γελάει με την καρδιά του σε αρκετές περιπτώσεις. Και, φυσικά, κοιτούσε στα μάτια τον συνομιλητή του χωρίς γυάλινο βλέμμα. Κάτι που στην περίπτωση της κυρίας δεν ισχύει. Αποφεύγει τη ματιά του συνομιλητή της όσο μπορεί και "ανακοινώνει" μόνο όσα είναι προγραμματισμένη να ανακοινώσει. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο.

Το μόνο που κάπως σώζει την κατάσταση είναι η κομψή της εμφάνιση και το γεγονός πως θεωρείται σχετικά ευειδής.

Ferrari California


Το 1976, όταν ο Νίκι Λάουντα είχε εκείνο το τρομακτικό ατύχημα στην πίστα του Νίρμπουργκρινγκ, στη Γερμανία, όπου παρά τρίχα δεν έχασε τη ζωή του αλλά καψαλίστηκε σαν κοτόπουλο για όλη του τη ζωή, ήμουν δέκα χρονών και κάτι.

Ήταν καλοκαίρι -τα θυμάμαι όλα σαν τώρα. Ήμουν έξω στους δρόμους και έπαιζα με τις παρέες μου όταν από κάποιον ακούστηκε πως "ο Νίκι Λάουντα σκοτώθηκε".

Μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχα καμιά σχέση με τον κόσμο του αγωνιστικού αυτοκινήτου, δεν γνώριζα καν την ύπαρξη του συγκεκριμένου ανθρώπου. Δεν ξέρω πώς εισέπραξα την είδηση, γιατί την εισέπραξα όπως την εισέπραξα, πώς την επεξεργάστηκα και πώς λειτούργησε μέσα μου. Ίσως ήταν ένα από "εκείνα" τα γεγονότα που έχουν συμβεί τόσες φορές στη ζωή μου και που δεν εξηγούνται αλλά με καθορίζουν συνήθως για τη συνέχεια. Γιατί εγώ την ίδια μέρα έτρεξα στο περίπτερο να αγοράσω κάτι, κάποιο περιοδικό, που θα έγραφε για το ατύχημα. Τι με ένοιαζε έτσι ξαφνικά; Από πού μου είχε προκύψει εκείνη η έντονη και ακατάσχετη λύσσα -γιατί περί λύσσας επρόκειτο;

Με θυμάμαι να επιστρέφω στο σπίτι την ίδια μέρα μέσα σε σκοτοδίνη και να μονολογώ "σκοτώθηκε ο Νίκι Λάουντα, σκοτώθηκε ο Νίκι Λάουντα". Μπορεί και να ήμουν και βουρκωμένος, δεν θυμάμαι, αλλά το θεωρώ πολύ πιθανό. Λες και ήταν κάποιος δικός μου. Βρε, τι είχα πάθει δέκα χρονών παιδί. Πολύ πατριωτικά το είχα πάρει.

Η αλήθεια είναι πως μου άρεσε το όνομά του από την πρώτη στιγμή. Είχε μια ακαθόριστη γοητεία -είχε αυτά τα δύο γιώτα και είχε και εκείνο το λάμδα πρώτο-πρώτο στο επώνυμο. Αλλά το σπουδαιότερο ήταν ότι λεγόταν Νίκι, δηλαδή "νίκη". Τώρα που το σκέφτομαι πιο τίμια με τον εαυτό μου, μετά από σαράντα τόσα χρόνια διαδρομής από τότε, νομίζω πως αυτή ήταν η αιτία. Η νίκη. Κάτι στιγμάτιζε μέσα μου ανεξίτηλα και κάτι πλήγωνε για πάντα. Σαν να άκουσα πως σκοτώθηκε η νίκη. Άβυσσος η ψυχή του κάθε ανθρώπου. Ευτυχώς όμως το συγκεκριμένο θέμα το έψαξα πολύ όλα τα πολλά χρόνια της ψυχανάλυσης αργότερα στη ζωή μου και βρήκα πολλά κι άλλα τόσα. Amazing, όπως λένε και οι αγγλόφωνοι, αλλά τόσο αληθινό. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι απειροελάχιστο ή συγκυριακό μπορεί να μας πλάσει και τελικά να μας καθορίσει. Αυτά δεν μπορούμε να τα αποφύγουμε εύκολα -ίσως δεν μπορούμε καθόλου. Αυτό που μπορούμε όμως είναι να γνωρίσουμε και να καταλάβουμε γιατί συνέβη όπως συνέβη το κάθε συγκεκριμένο γεγονός καθώς και τη διαδρομή του μέσα μας.

Όπως με πληροφόρησε ο περιπτεράς, καλύτερα να αγόραζα το περιοδικό 4ΤΡΟΧΟΙ -μάλλον ήταν το πληρέστερο στην αγορά εκείνη την εποχή. Το τεύχος εκείνου του μήνα όμως δεν είχαν κυκλοφορήσει ακόμη, ήταν νωρίς. Το περιοδικό ερχόταν πάντα κάποια στιγμή μέσα στο πρώτο δεκαήμερο και ο μήνας είχε 2 ή 3 το πολύ. Αυγούστου. Έπρεπε να περιμένω το αργότερο μέχρι τις 10. Στην ημερομηνία δεν υπάρχει περίπτωση να κάνω λάθος γιατί το ατύχημα έγινε την 1η Αυγούστου του 1976.

Το περιοδικό τελικά ήλθε, το αγόρασα, το ξεκοκκάλισα κυριολεκτικά και, φυσικά, έψαξα τις στήλες της φόρμουλα ένα. Δεν βρήκα όμως τίποτα. Η ύλη είχε κλείσει όταν έγινε το ατύχημα και δεν είχαν προλάβει να το συμπεριλάβουν. Ούτε σε μια έξτρα παράγραφο. Έπρεπε να περιμένω άλλον ένα μήνα. Και φυσικά περίμενα.

Κάπως έτσι ξεκίνησε η μακρόχρονη σχέση μου με το περιοδικό 4ΤΡΟΧΟΙ, με την φόρμουλα ένα, και με τον Νίκι Λάουντα -τον πρώτο καθαρά εγκεφαλικό οδηγό που αναδείχθηκε πρωταθλητής στους αγώνες φόρμουλα ένα. Αυτός ήταν άλλος ένας ισχυρός και καθοριστικός λόγος για τον οποίο δέθηκα μαζί του -οδηγούσε με το μυαλό και όχι με την ορμή και το πάθος. Αυτό με εξιτάριζε γιατί στα μάτια μου φαινόταν σαν μια καλοκουρδισμένη μηχανή που λειτουργούσε στην εντέλεια. Στη συνέχεια αποδείχθηκε περίτρανα πως έτσι ήταν, χωρίς να χάσει ποτέ τη βαθιά ανθρωπιά του. Τρεις φορές έγινε πρωταθλητής, τις δυο πρώτες με Ferrari -1975 και 1977. Όποιος πιλότος οδήγησε αυτό το αυτοκίνητο στους αγώνες, πόσο περισσότερο αν κέρδισε και πρωταθλήματα, συνέδεσε το όνομά του άρρηκτα μαζί του. Ο Νίκι Λάουντα και η Ferrari ήταν πια συνώνυμα. Έτσι λοιπόν άρχισε και το ενδιαφέρον και ο θαυμασμός μου για την τεχνολογία αιχμής στα αυτοκίνητα. Για πράγματα δηλαδή που εφαρμόζονται αρχικά πειραματικά, κατόπιν σε ένα στενό αγωνιστικό πλαίσιο και τέλος εισάγονται στη μαζική παραγωγή. Είναι αυτά τα μικρά θαύματα που έχουν κάνει και συνεχίζουν να κάνουν τη ζωή μας καλύτερη και ευκολότερη. Που ξύνουν το μυαλό να βρίσκει λύσεις και να τις εφαρμόζει. Ασφαλέστερα φρένα, αερόσακοι, απόλυτη ενεργητική και παθητική ασφάλεια, υδραυλικό τιμόνι, ηλεκτροκίνηση, αεροδυναμική και πολύ χαμηλότερη κατανάλωση και τόσα άλλα.

Αρχές Δεκεμβρίου ήταν η ώρα να οδηγήσω ένα από εκείνα τα θαυμάσια κόκκινα αυτοκίνητα του ιταλικού εργοστασίου. Όχι βέβαια ένα αγωνιστικό φόρμουλα ένα αλλά το τελευταίο αυτοκίνητο παραγωγής της Ferrari. Την California. Εγώ δεν είχα ποτέ στη ζωή μου τόσα χρήματα ώστε να αγοράσω δικό μου -αλλά και να είχα, δεν ξέρω αν θα το αγόραζα παρά μόνο κάτω από ειδικές συνθήκες διαβίωσης. Φίλο που να είχε τέτοιο αυτοκίνητο δεν έτυχε να έχω. Είχα έναν γνωστό αλλά δεν ήταν και τόση η πρεμούρα μου. Αυτός το διατηρούσε σε επαρχιακή ελληνική πόλη την εποχή που δεν είχε γίνει έστω ο φαρδύς, διπλός αυτοκινητόδρομος. Για τέτοιο ψώνιο μιλάμε δηλαδή. Σε τελική ανάλυση δεν θα γινόταν και τίποτα αν δεν οδηγούσα στη ζωή μου Ferrari... Εδώ δεν οδήγησα ούτε πολεμικό αεροπλάνο -και φυσικά δεν πρόκειται ποτέ να οδηγήσω. Και λέω πολεμικό επειδή εκεί εφαρμόζεται η υψηλή τεχνολογία. Βέβαια, υπήρχε πάντα η πλευρά "στρατός, όπλα και δολοφονία αθώων" κι έτσι το όλο θέμα πέρναγε στην άκρη ασυζητητί. Αλλά, η Ferrari...

Ε, λοιπόν, στο Παρίσι νοικιάζουν Ferrari. Στο κέντρο της πόλης, στο Πεδίο του Άρεως, βλέπεις παραταγμένα πέντε-έξι θηρία που περιμένουν να παίξεις μαζί τους. Δεν το σκέφτηκα στιγμή. Διάλεξα την κόκκινη φυσικά. Ferrari California με 490 άλογα. Ήταν ασύλληπτο. Το μικρό αγόρι θα έπαιζε πια με το αγαπημένο αυτοκινητάκι του.