Παρασκευή, 9 Αυγούστου 2019

Κόσμος 2019 - Πώς να προχωρήσεις και πώς να επικοινωνήσεις;







Βία

Ο έρωτας και ο πόλεμος είναι γεμάτοι βία και ανοησία. Η βία τους είναι αδυσώπητη, τυφλή και αμφίπλευρη, ενώ η ανοησία τους απόλυτη και παντελώς αδιεξοδική. Γι' αυτό και -στην ουσία- είναι και οι δύο άχρηστοι για τον άνθρωπο. Μόνο πίσω τον πηγαίνουν. Αιώνες, χιλιετηρίδες. Στην αυγή του Κόσμου, όταν όλα ήταν αποτέλεσμα βίας. Τον ξανακάνουν κάθε φορά ζώο που κυβερνιέται μόνο από τα ένστικτα. Απλώς παλιότερα φορούσε χλαμύδα ενώ σήμερα φόρεμα και κοστούμι.

Τόσο ο έρωτας όσο και ο πόλεμος επιδεικνύουν τη βία σε όλες τις φάσεις τους. Από τον σχεδιασμό και την έμπνευση, λοπου επιθυμούν διακαώς την "κατάκτηση" του άλλου, μέχρι την τελική αντιπαράθεση πάνω σε ένα κρεβάτι ή στο πεδίο της μάχης.

Δυστυχώς η ζωή είναι συνυφασμένη και με τους δύο. Δεν νοείται ζωή χωρίς έρωτα και χωρίς πόλεμο. Δηλαδή, δεν νοείται ζωή χωρίς βία. Αυτό ο άνθρωπος δεν μπορεί να το αντιληφθεί πάντα και να το αποδεχθεί. Πάντα στην φαντασία του βασιλεύει ένας "χαμένος παράδεισος". Εκεί όπου κάποτε ζούσε ή εκεί όπου θα 'ηθελε να ξαναβρεθεί κάποια μέρα.

Αυτό όμως δεν θα συμβεί ποτέ. Όπως εμφανίσθηκε μέσα στη βία, έτσι θα εξαφανισθεί κιόλας, θα χαθεί μαζί της. Διαπιστώνοντας κάθε φορά πόσο ανίκανος υπήρξε και εξακολουθεί να είναι για να ανατρέψει αυτήν την κατασκευαστική προδιαγραφή.

Κυριακή, 4 Αυγούστου 2019

Από το Διαδίκτυο των Πραγμάτων στο Διαδίκτυο των Σκέψεων

(από την ηλεκτρονική έκδοση της Εφημερίδας των Συντακτών)

Νομίζω είναι το πιο συναρπαστικό και συγκλονιστικό πράγμα που έχω διαβάσει τα τελευταία χρόνια. Νομίζω πως η ανθρωπότητα πλέον οδεύει προς πραγματικά άλλες κατευθύνσεις. Στοχεύει στο Όλο. (Πέρα από τους όποιους -απολύτως βάσιμους- ενδοιασμούς περί ηθικής δεοντολογίας, απόλυτου ελέγχου των ανθρώπινων εγκεφάλων και κάθε αυτοτελούς, ανεξάρτητης και μεμονωμένης ενέργειας και πρωτοβουλίας. Όλα μπορούν να συζητηθούν και να τεθούν επί τάπητος.)


Αρχίζει να ανατέλλει η εποχή του Διαδικτύου των Πραγμάτων, όταν όλες οι μηχανές και τα αντικείμενα, τόσο τα σταθερά όσο και τα κινούμενα, θα είναι «έξυπνα» και θα επικοινωνούν μεταξύ τους πίσω από την πλάτη των ανθρώπων. Η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάπτυξη των δικτύων πέμπτης γενιάς (5G) είναι οι δύο βασικές τεχνολογίες που ωθούν τις εξελίξεις προς αυτή την κατεύθυνση.

Όμως μερικοί επιστήμονες έχουν ήδη αρχίσει να οραματίζονται και να εργάζονται για να υλοποιήσουν κάτι ακόμη πιο τολμηρό, το Διαδίκτυο των Σκέψεων, μια εποχή όπου θα υπάρχουν διεπαφές ανθρωπίνου εγκεφάλου-υπολογιστικού νέφους (human brain/cloud interfaces). Αυτό θα δώσει στους ανθρώπους -μέσω της σκέψης και μόνο- άμεση πρόσβαση τόσο στις σκέψεις των άλλων, όσο και στον τεράστιο όγκο δεδομένων των μηχανών.

Φανταστείτε ένα μέλλον όπου ο καθένας θα μπορεί με το μυαλό του να έρχεται σε προσωπική επαφή με όλη τη γνώση του κόσμου - τουλάχιστον όση θα βρίσκεται αποθηκευμένη σε ψηφιακή μορφή. Θα αρκεί να σκέπτεται κάτι ή να θέτει ένα ερώτημα με τη σκέψη του και η απάντηση θα έρχεται αμέσως μέσα στο μυαλό του και όχι σε κάποια οθόνη, όπως σήμερα που πρέπει μέσω κάποιας ηλεκτρονικής συσκευής να θέτει το ερώτημα στη μηχανή αναζήτησης της Google. Οι τηλεπικοινωνίες, η εκπαίδευση, η εργασία, ο ίδιος ο κόσμος όπως τον ξέρουμε σήμερα, θα μεταμορφωθεί ριζικά με μια τέτοια τεχνολογία.

Μια διεθνής ομάδα ερευνητών (από ΗΠΑ, Καναδά, Ρωσία και Αυστραλία), με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Μπέρκλεϊ, παρουσίασε το όραμα της στο περιοδικό "Frontiers in Neuroscience" (Σύνορα στη Νευροεπιστήμη), προβλέποντας ότι είναι εφικτό να γίνει πραγματικότητα μέσα στον 21ο αιώνα, χάρη στην εκθετική πρόοδο σε πολλά πεδία, όπως η νανοτεχνολογία, η νανοϊατρική, η τεχνητή νοημοσύνη και η επιστήμη των υπολογιστών. Είναι θέμα χρόνου, όπως λένε, να συνδεθούν σε πραγματικό χρόνο. τα ανθρώπινα εγκεφαλικά κύτταρα με τα τεράστια δίκτυα του υπολογιστικού νέφους.

Το όραμα μιας τέτοιας διεπαφής εγκεφάλου-νέφους είχε αρχικά ο φουτουριστής μηχανικός και συγγραφέας Ρέι Κουρτσγουέιλ, ο οποίος πρότεινε ότι νευρωνικά νανορομπότ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να συνδέσουν το βιολογικό νεοφλοιό του ανθρωπίνου εγκεφάλου με το συνθετικό «νεοφλοιό» του υπολογιστικού νέφους. Με τον τρόπο αυτό, υποστήριξε, θα είναι δυνατός ο άμεσος έλεγχος των σημάτων από και προς τα εγκεφαλικά κύτταρα.

Ο ερευνητής δρ Ρόμπερτ Φρέιτας του Ινστιτούτου Μοριακής Παραγωγής στην Καλιφόρνια πιστεύει ότι «τέτοιες συσκευές νανορομπότ θα κυκλοφορούν μέσα στα ανθρώπινα αιμοφόρα αγγεία, θα διασχίζουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και θα αυτοεγκαθίστανται ανάμεσα ή μέσα στα εγκεφαλικά κύτταρα. Στη συνέχεια θα μεταδίδουν ασύρματα κωδικοποιημένες πληροφορίες προς και από ένα δίκτυο υπερυπολογιστών συνδεδεμένων στο ‘νέφος', επιτυγχάνοντας έτσι σε πραγματικό χρόνο την παρακολούθηση του εγκεφάλου και την άντληση δεδομένων».

Αν ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία τύπου «Μάτριξ», είναι γιατί όντως θυμίζει κάτι τέτοιο. Οι άνθρωποι θα μπορούν να «ανεβάζουν» πληροφορίες στο Δίκτυο και να «κατεβάζουν» ό,τι θέλουν από αυτό - και όλα αυτά μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου.

«Ένα ανθρώπινο σύστημα διεπαφής εγκεφάλου-νέφους μέσω νευρωνανορομποτικής θα επιτρέψει στους ανθρώπους να έχουν άμεση πρόσβαση σε όλη τη συσσωρευμένη ανθρώπινη γνώση που βρίσκεται στο ‘νέφος', πράγμα που θα αναβαθμίσει σημαντικά τις ανθρώπινες ικανότητες μάθησης και νοημοσύνης», σύμφωνα με τον ερευνητή δρα Νούνο Μάρτινς του Εθνικού Εργαστηρίου Λόρενς Μπέρκλεϊ των ΗΠΑ.

Παγκόσμιος υπερ-εγκέφαλος και συλλογική σκέψη

Το επόμενο λογικό βήμα θα είναι η δημιουργία ενός ενιαίου παγκόσμιου υπερ-εγκεφάλου, που θα διασυνδέει τα επιμέρους δίκτυα των εγκεφάλων και των «έξυπνων» μηχανών. Όταν αυτό γίνει, τότε η ατομική ανθρώπινη σκέψη θα έχει μετατραπεί σε συλλογική. Το ανθρώπινο μυαλό δεν θα είναι πια μια ατομική φυλακή ή ένα ατομικό καταφύγιο, με ό,τι καλό ή κακό μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο.

Αν και δεν είναι ιδιαίτερα εξελιγμένο προς το παρόν, ένα πειραματικό σύστημα ανθρώπινου εγκεφαλικού δικτύου (BrainNet) έχει ήδη δοκιμασθεί, επιτρέποντας την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω της σκέψης και του «νέφους» ανάμεσα σε ατομικούς εγκεφάλους.

«Με την ανάπτυξη της νευρωνανορομποτικής τεχνολογίας, οραματιζόμαστε τη μελλοντική δημιουργία υπερ-εγκεφάλων που θα μπορούν να αξιοποιήσουν σε πραγματικό χρόνο τις σκέψεις και τη νοητική δύναμη του οποιουδήποτε αριθμού ανθρώπων και μηχανών. Αυτή η διαμοιρασμένη γνωστική λειτουργία θα φέρει επανάσταση στη δημοκρατία, θα βελτιώσει την ενσυναίσθηση και τελικά θα ενοποιήσει πολιτισμικά τις διαφορετικές ανθρώπινες ομάδες σε μια αληθινά παγκόσμια κοινωνία», ανέφερε ο Μάρτινς.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της διεθνούς επιστημονικής ομάδας, ήδη οι σημερινοί υπερυπολογιστές διαθέτουν ταχύτητες επεξεργασίας ικανές να διαχειριστούν τους αναγκαίους τεράστιους όγκους νευρωνικών και ψηφιακών δεδομένων, πολύ περισσότερο που κάθε χρόνο κάνουν την εμφάνιση τους ολοένα ισχυρότεροι υπερυπολογιστές.

Η μεταφορά νευρωνικών (εγκεφαλικών) δεδομένων από και προς τους υπερυπολογιστές στο «νέφος» πιθανότατα θα αποτελέσει μεγαλύτερη δυσκολία, με αυξημένο κίνδυνο για «μποτιλιάρισμα». «Η πρόκληση αφορά όχι μόνο να βρεθεί το εύρος ζώνης για μια τέτοια παγκόσμια μεταφορά δεδομένων, αλλά επίσης να καταστεί εφικτή η ανταλλαγή δεδομένων με τους νευρώνες μέσω μικροσκοπικών συσκευών ενσωματωμένων βαθιά μέσα στον εγκέφαλο», δήλωσε ο Μάρτινς.

Μια λύση που προτείνουν οι ερευνητές, είναι η χρήση μαγνητοηλεκτρικών σωματιδίων που θα ενισχύουν αποτελεσματικά την επικοινωνία ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα (τους νευρώνες) και το υπολογιστικό «νέφος». Αυτά τα νανοσωματίδια έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε ζωντανά ποντίκια για να ‘ζευγαρωθούν' εξωτερικά μαγνητικά πεδία με νευρωνικά ηλεκτρικά πεδία, έτσι ώστε η ενίσχυση των μαγνητικών σημάτων να οδηγεί σε τροποποίηση της ηλεκτρικής δραστηριότητας των νευρώνων. Ο Μάρτινς πιστεύει ότι «αυτό μπορεί να δουλέψει και αντίστροφα: τα ηλεκτρικά σήματα που παράγονται από τους νευρώνες και τα νανορομπότ, θα μπορούν να ενισχυθούν μέσω των μαγνητοηλεκτρικών σωματιδίων, πράγμα που θα επιτρέψει την ανίχνευση των σημάτων έξω από το κρανίο».

Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημιουργία διεπαφών ανθρωπίνου εγκεφάλου-υπολογιστικού νέφους θα είναι με ποιο τρόπο αυτά τα νανοσωματίδια και τα νανορομπότ θα εισαχθούν με ασφάλεια στον εγκέφαλο μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Οι ερευνητές δήλωσαν πάντως αισιόδοξοι ότι, παρά τις τεχνικές δυσκολίες, «ένα Διαδίκτυο των Σκέψεων θα έχει γίνει πραγματικότητα έως το τέλος του αιώνα μας».

Φυσικά δεν χρειάζεται να έχει διαβάσει κανείς δυστοπική επιστημονική φαντασία για να αντιληφθεί ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί κάλλιστα να έχει και σκοτεινές πλευρές για την ανθρωπότητα…

Σάββατο, 3 Αυγούστου 2019

Στο Απώτερο Σύμπαν

Αφιερωμένο σε μένα και σε όσα ένιωσα στις 20 Ιουλίου 1969

Νομίζω έχω καταλάβει πια. Τα πάντα. Τι όμορφα που είναι. Κλείσαν όλοι εκείνοι οι κύκλοι -πολλές φορές τόσο αφόρητα βασανιστικοί- που άρχισαν να ανοίγουν από τότε που πρωτοκατάλαβα τον εαυτό μου σ' αυτό που ονομάζουμε "γη" και "ζωή". Και έκλεισαν αρμονικά, χωρίς βία, με τέτοια και τόση πληρότητα που πλέον κυλάνε πίσω στο χρόνο που δεν υπάρχει και χάνονται σαν ουράνιες διάφανες μπίλιες.

Νιώθω πια πως δεν πατάω στη γη. Νιώθω πιο ελαφρύς από οτιδήποτε. Επιτέλους έφτασα εκεί ψηλά που ήθελα να φτάσω από παιδί. Στον γαλάζιο ουρανό. Κι ακόμη πιο πέρα. Στο σκοτεινό Σύμπαν με τα αστραφτερά φωτάκια που αναβοσβήνουν με φόντο το Χάος.

Κατάλαβα πια πως δεν ήταν ανάγκη να γίνω ούτε αστροναύτης, κάτι που τόσο πολύ πόθησα από τις 20 Ιουλίου του 1969, ούτε πιλότος αεροσκαφών, ούτε τίποτε άλλο. Το μόνο που είχα να κάνω τελικά -και το έκανα- ήταν να βρω τον εαυτό μου. Το βαθύτερο "εντός" μου -υποσυνείδητο και ασυνείδητο. Και αυτό με οδήγησε στο Απώτερο Σύμπαν.

Τρίτη, 4 Ιουνίου 2019

Πότης Παρασκευόπουλος - Η δοκιμασία της Δημοκρατίας 1974-1986 (αποσπάσματα)*


Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Οι ήρωες αλλάζουν ονόματα αλλά τα γεγονότα παραμένουν πάντα τα ίδια. Οι συνθήκες παραλλάσσουν ελαφρώς αλλά, σε γενικές γραμμές, όλα κινούνται με τους ίδιους κι απαράλλαχτους τρόπους.

Τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο τον διάβαζα πάντα όταν έγραφε στην "Ελευθεροτυπία" και έμαθα πολλά τότε.

Ο δρόμος της Ελλάδας προς τον σοσιαλισμό. Πάντα ο ίδιος. Ακόμη οι ίδιοι προβληματισμοί, τα ίδια λάθη, οι ίδιες σχεδόν συνθήκες.

Φυσικά και είναι απογοητευτικό να διαπιστώνεις, καθώς περνούν τα χρόνια, πως τίποτα δεν αλλάζει ουσιαστικά στη ζωή. Γιατί γίνονται όλα αυτά τότε; Κανείς δεν ξέρει και -το πιθανότερο- δεν θα μάθει ποτέ.





...κ.λπ., κ.λπ., κ.λπ. Το βιβλίο συνεχίζει την πορεία του, που πολύ εύκολα μπορεί να μαντέψει ο αναγνώστης μιας και τα ίδια κι απαράλλαχτα συμβαίνουν και σήμερα, Ιούνιο του 2019, εν όψει των βουλευτικών εκλογών μετά την τετραετία ΣΥΡΙΖΑ.


* Ο Παναγιώτης (Πότης) Παρασκευόπουλος (1924 – 18 Μαΐου 1996) ήταν δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτικός. Γεννήθηκε το 1924 στην Καλαμάτα. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, συμμετείχε στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης από τις γραμμές του ΕΑΜ, και υπέστη διώξεις και εξορίες στα μετεμφυλιακά χρόνια. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην προδικτατορική Αυγή, ενώ διετέλεσε βουλευτής της ΕΔΑ από το 1964 μέχρι την επιβολή της χούντας το 1967. Μεταπολιτευτικά και μέχρι το θάνατό του, υπήρξε αρθρογράφος της Ελευθεροτυπίας. Μαζί με τον σκηνοθέτη Νίκο Τζίμα και τον Τάσο Λέρτα, έγραψαν το σενάριο της πολύ γνωστής ταινίας «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο», με θέμα τη δίκη και εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη. Το 1995 εξέδωσε βιογραφία του Ανδρέα Παπανδρέου με τίλο «Ανδρέας Παπανδρέου: Η Πολιτική του Πορεία, 1960 – 1995». Πέθανε μετά από σύντομη ασθένεια στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», στις 18 Μαΐου 1996.