Κυριακή, 12 Ιανουαρίου 2020

Η Υποχρέωση


Στη ζωή ο άνθρωπος έχει υποχρέωση μόνον απέναντι στην εργασιακή-επαγγελματική του δέσμευση και απέναντι στο παιδί του -όταν αποφασίσει να αποκτήσει.

Απέναντι στην εργασία του διότι κάποιος άλλος άνθρωπος, ή άνθρωποι, βασίζεται επάνω στη δέσμευση αυτή και η ζωή ή η ευημερία αυτού του άλλου ανθρώπου εξαρτώνται από αυτή τη δέσμευση. Η δέσμευση και η υποχρέωση απέναντι στην εργασία διέπονται από νόμους και κανόνες και εργασιακό δίκαιο -τουλάχιστον έτσι οφείλει να γίνεται στις ευνομούμενες κοινωνίες.

Απέναντι στο παιδί του διότι αυτός αποφάσισε να το φέρει στον κόσμο, ερήμην του παιδιού, τουλάχιστον στο βαθμό που το Συνειδητό είναι συνειδητό και όχι ασυνείδητο -δηλαδή εξ όσων γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τις τυχόν "αόρατες" διαδικασίες που μπορεί να εξελίσσονται παράλληλα. Η υποχρέωση απέναντι στο παιδί είναι ισόβια.

Καμιά άλλη "υποχρέωση" δεν έχει ο άνθρωπος στη ζωή του.

Όλα τα υπόλοιπα είναι προσδοκίες και το μόνο που καταφέρνουν είναι να ανακατεύουν τη λάσπη της Ύπαρξης (υπάρχει και τέτοια).
 

Σάββατο, 11 Ιανουαρίου 2020

Περί... Χριστιανισμού


Δεν μπορώ αυτές τις μαλακίες των Χριστιανών. Όλα αυτά δηλαδή τα τελετουργικά που αφορούν στις μετά θάνατο διαδικασίες -κηδείες, ψαλμούς, ταφές εν χορώ και λοιπά, και λοιπά, και λοιπά. Δεν νομίζω πως θα συμμετάσχω ποτέ ξανά σε τέτοιες αηδιαστικές και ανθρωποφάγες συνήθειες. Στα χρόνια της ψυχανάλυσης διαχειρίστηκα σε μεγάλο βαθμό την "ανάγκη" του ανθρώπου για "συνειδητοποίηση της απώλειας" και την "ανάγκη του πένθους". Προχωρώ και θα προχωρήσω γενναία, με την ψυχή μου αγέρωχη.

Στον τελευταίο μεγάλο θάνατο που έζησα στη ζωή μου -ενός αδελφικού φίλου της νεότητας, αδελφού και συντρόφου και δασκάλου μου στην μουσική- δεν πήγα. Και δεν το "μετάνοιωσα" ούτε στιγμή εδώ και δεκατέσσερα χρόνια. Ίσα-ίσα που θεωρώ ανόητο το να είχα παρευρεθεί και σοφό το ότι είχα ανέβει στην ταράτσα με ένα ποτήρι στο χέρι και το αγαπημένο μας τραγούδι στα χείλη μου. Όπως ακριβώς δεν ακολούθησα ποτέ την πομπή λατρεμένου μου συγγενούς. Η κουβέντα που μου είχε πει τις τελευταίες μέρες του στο νοσοκομείο είχε γραφτεί ανεξίτηλα μέσα μου -αλλά θα την κρατήσω για μένα. Κάθισα σε ένα πεζούλι με τρεχούμενο νερό κάτω από τις βαρυφορτωμένες πορτοκαλιές του τόπου του και -μαζί με το νερό που κελάρυζε- άκουγα τη ζωή να διαβαίνει. Όσο για το δικό μου το σκήνωμα, έχω αφήσει σαφείς οδηγίες. Μετά τον βιολογικό μου θάνατο θα οδηγηθεί κατ' ευθείαν στην καύση -χωρίς ενδιάμεσους "σταθμούς".

Ο Χριστιανισμός (αυτόν έζησα γύρω μου, αυτόν μιλάω) το μόνο που επεδίωκε και κατάφερνε πάντα με όλα αυτά ήταν ο εκφοβισμός και η τρομοκράτηση των ανθρώπων ενώπιον του θανάτου -μιας απολύτως φυσικής διαδικασίας την οποία ο Χριστιανισμός δεν επέτρεψε να βιωθεί ως φυσική και την φόρτισε με υπερ-φυσικές και μετα-φυσικές διαστάσεις περί σωτηρίας, ανταμοιβής και τιμωρίας, και άλλες τέτοιες σαχλαμάρες κοσμικού τύπου, λες και το Επέκεινα διέπεται από τους κοσμικούς νόμους. Και αυτό γιατί η συγκεκριμένη θρησκεία δεν μπορεί, δεν την συμφέρει, να δεχθεί την έρευνα και την γνώση πέραν της "αυλής του Θεού" της. Όλα πρέπει να γίνονται "προς δόξαν Θεού"*. Άντε μετά να συνεννοηθείς και να προχωρήσεις το ανθρώπινο πνεύμα με τέτοιες δοξασίες. Γι' αυτό δεν έχει καταφέρει να προχωρήσει με μεγάλα και σταθερά βήματα ο κόσμος (βέβαια, εκείνοι ισχυρίζονται ακριβώς το αντίθετο, αλλά πολύ αμφιβάλλω αν οι άνθρωποι είχαν φτάσει στην, π.χ., Θεωρία της Σχετικότητας ή στην Κβαντομηχανική ή στην αποκρυπτογράφηση του γονιδιώματος αν είχαν οδηγηθεί μόνο από τέτοιες θρησκείες -ευτυχώς υπάρχουν κι άλλες, πολύ περισσότερο ελεύθερες).

Μέγας Τρομοκράτης ο Χριστιανισμός. Εκμεταλλευόμενος μια "λανθάνουσα" πλευρά της δομικής σύνθεσης του ανθρώπου -την ροπή προς την υπερβολή, και στη συγκεκριμένη περίπτωση, την ροπή προς το υπερβολικό συναίσθημα-, έχει σακατέψει τον άνθρωπο. Στόχευσε στις σκοτεινότερες και ταπεινότερες όψεις του και τον έκανε υποχείριό του.

Αχ, έρμη ανθρωπότητα. Αν καταφέρεις και επιβιώσεις από άλλους κινδύνους που σε απειλούν -και που σχετίζονται ακριβώς με παρόμοιες ή ανάλογες σκοτεινές ή ταπεινές πλευρές σου- ίσως καταφέρεις κάποτε να ανοίξεις τα φτερά σου και να πετάξεις προς τον Ήλιο.


* Μα, πάνω απ' όλα, πόσος εγωισμός να υποστηρίζεις ότι αποτελείς την "περιούσια" αλήθεια...

Παρασκευή, 10 Ιανουαρίου 2020

Βασίλης Ραφαηλίδης - ΙΣΤΟΡΙΑ (κωμικοτραγική) ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1830-1974 (απόσπασμα)


Και κάπως έτσι χτίστηκε η σημερινή καταστροφική,
αμόρφωτη και αδαής νεοελληνική κοινωνία.
Γιατί, από αυτούς τους ανθρώπους
τι καλό και προοδευτικό να περιμένεις;


Τρίτη, 7 Ιανουαρίου 2020

Η "αξία" της ζωής


Δεκάδες άνθρωποι έχασαν την ζωή τους σε ποδοπάτημα που προκλήθηκε κατά την διάρκεια της κηδείας του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί στην γενέτειρά του Κερμάν, σύμφωνα με το δίκτυο RAN PRESS TV.


Καμιά "αντικειμενική αξια" δεν έχει η ζωή. Διότι δεν υπάρχει αντικειμενικότητα. Γι' αυτό και ο κόσμος δεν μπορεί να εξελιχθεί και ούτε ποτέ θα εξελιχθεί -πέραν της όποιας εξέλιξης της εργαλειοθήκης του.

Δευτέρα, 6 Ιανουαρίου 2020

Prima Vista


Adverb. a prima vista. (music) sight-read; to perform a musical piece while reading it for the first time, without rehearsal.

Όπως λέμε κι "εμείς οι μουσικοί", τη ζωή τη ζεις prima vista. Αν πρόλαβες και την κατάλαβες και μετά είχες χρόνο να την "πάρεις αλλιώς", υπήρξες τυχερός. Βέβαια, η εγγενής ευφυία καθώς και η εγγενής ευαισθησία διαδραματίζουν ιλιγγιωδώς σημαντικούς ρόλους. Αλλά κι εκεί πρέπει να είσαι τυχερός -είτε από βασικό γονίδιο είτε από τους συγκεκριμένους παράγοντες του καρτεσιανού γινομένου του γονιδιώματός σου.

Η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων συνεχίζουν και ζουν απλώς επειδή γεννήθηκαν. Και αναπαράγονται απλώς "επειδή έτσι κάνουν και όλα τα υπόλοιπα είδη του ζωικού και φυτικού βασιλείου", τα οποία, σημειωτέον, είναι λιγότερο εξελιγμένα από τον άνθρωπο. Δηλαδή, παράλογο. Ιλαροτραγωδία. Οι άνθρωποι ακολουθούν το παράδειγμα λιγότερο εξελιγμένων ειδών και επικαλούνται τις συμπεριφορές τους ως πρότυπα.


Πόσο όμορφη η ζωή
επειδή απλώς και μόνο τελειώνει.

Και πόσο όμορφος ο θάνατος
επειδή απλώς και μόνο είναι εκεί
και πηγαίνουμε να τον συναντήσουμε
και να τον ανακαλύψουμε.

Σάββατο, 4 Ιανουαρίου 2020

Σήμερα προχώρησα δέκα (χιλιάδες) χρόνια

για την Ελένη

Εδώ που βρεθήκαμε
κοίτα από νωρίς
να μάθεις να πετάς

Να μάθεις να απλώνεις τα φτερά σου
μη σε τραβήξει κάτω ο καιρός
Όνειρα μη γεννήσει η καρδιά σου
Μη ζωγραφίσεις άσπρο ή μαύρο φως

Βγάζε συνέχεια το κορμί σου
σαν να 'ναι ρούχο πια λερό
Και κάθε βράδυ πλένε την καρδιά σου
απ' της ζωής το αίμα το θολό

Να καθαρίζει, να αδειάζει, να ελαφραίνει
Και -αν το ξαναφορέσεις το πρωί-
να 'ν' η καρδιά τουλάχιστον πλυμένη
και το φτερό σου να 'χει γίνει πιο ελαφρύ


Petru Guelfucci: Si Tu

Τρίτη, 31 Δεκεμβρίου 2019

Αγάπη και Έρωτας


Υπάρχει αυτή η λέξη, αυτή η έννοια, που είναι εντελώς παρεξηγημένη. Είναι η "αγάπη". Οι άνθρωποι συγχέουν την αγάπη με τον έρωτα. Οι άνθρωποι συγχέουν επίσης την αγάπη με το συναίσθημα μεταξύ αιματολογικά συγγενών ατόμων, όπως οι γονείς με τα παιδιά. Θα έπρεπε να υπάρχουν διαφορετικές λέξεις για αυτά τα εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους αισθήματα έτσι ώστε ο άνθρωπος να μην καταφεύγει και δραπετεύει -για πολλοστή φορά, κρυβόμενος σαν την στρουθοκάμηλο- στην ευρύτατη έννοια της "αγάπης" προκειμένου να κουκουλώσει, να σκεπάσει την αδυναμία και την ανικανότητά του να αγαπήσει και να αγαπηθεί βαθιά και μοναδικά.

Ο έρωτας είναι μια επιταγή της φύσης στο αίμα μας και στα γονίδιά μας. Αναπόδραστη, ακαριαία και κεραυνοβόλος, που, επειδή αποτελεί συν-αίσθημα, νομίζουμε ότι έχει κάποια χαρακτηριστικά της αγάπης ή ότι μπορεί να "εξελιχθεί" σε αγάπη. Δεν είναι καθόλου έτσι όμως. Κανείς σχετικά ισορροπημένος άνθρωπος δεν γλυτώνει από τα δίχτυα του, επειδή ο έρωτας είναι συνυφασμένος με το βασικό ένστικτο. Το ένστικτο της αναπαραγωγής. Η ζωή, αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως "ζωή", θέλει να αναπαραχθεί. Μονοσήμαντα, επιτακτικά, αυταρχικά και τυραννικά (περισσότερο για το αρσενικό φύλο). Σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό -ανάλογα με τους βαθμούς κάθε είδους ελευθερίας που διαθέτει το άτομο- ο έρωτας θα έλθει. Έτσι λοιπόν, αν δεν συντρέχουν λόγοι κοινωνικοί, ψυχολογικοί (απωθήσεις, βεβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό, κ.λπ.) ή άλλοι σοβαροί λόγοι, το άτομο είναι προγραμματισμένο να ερωτευθεί στη ζωή του. Να παραδοθεί, να συρθεί, να εξαφανισθεί μέσα στη λαίλαπα του πάθους αυτού που θολώνει το μυαλό και κάθε σκέψη, που καταρρίπτει κάθε λογική, που καταλύει κάθε αναστολή και φραγμό και που καθοδηγείται αποκλειστικά και μόνο από την ισοπεδωτική ορμή της ζωής να αναπαραχθεί. Αυτός είναι ο τελικός και ισχυρότερος νόμος της. Και, προκειμένου να τον επιτύχει, δεν διστάζει να εξωθεί τον άνθρωπο ακόμη και στις πιο μοιραίες, στις πιο ακραίες, στις πιο αδιανόητες ερωτικές ενώσεις -αρκεί να στρωθεί ο δρόμος προς την γέννηση ενός παιδιού. Κι έτσι έχουμε μέχρι και σκληρές αιμομιξίες, απάνθρωπες περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης και βιασμών από αφεντικά, ιερωμένους, συγγενείς, εκβιαστές και τόσες άλλες περιπτώσεις που κατακλύζουν τον κόσμο από την εποχή της αυγής της ανθρωπότητας και δεν θα πάψουν ποτέ να τον κατακλύζουν. Αρκεί να γεννηθεί "το παιδί". Η ζωή είναι αδίστακτη και δεν την διακρίνει καμία, μα καμία ηθική. Η ηθική είναι κατασκεύασμα των ανθρώπων -και κυρίως των θρησκειών- και επινοήθηκε ως φυσική άμυνα απέναντι στις τερατογενέσεις που προκύπτουν από τις αιμομιξίες και στην προφύλαξη απέναντι στη διάδοση των μεταδοτικών ασθενειών.

Η αιματολογικά συγγενής "αγάπη" είναι μια τελείως διαφορετική υπόθεση. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια άλλη -σκοτεινή- πλευρά της ανθρώπινης φύσης. Όχι όμως σε επίπεδο ασυνείδητο, όπως είναι όσα περιλαμβάνει η προηγούμενη παράγραφος. Εδώ έχουμε να κάνουμε με το συνειδητό του ανθρώπου. Με τις προσδοκίες. Αυτήν την εγωιστική κατάρα που κυριεύει τον άνθρωπο μετά από κάποια ηλικία ή μετά από κάποιο καίριο και καθοριστικό συμβάν στη ζωή του. Το ασυνείδητο έχει φουσκώσει σαν τεράστιο μπαλόνι και κάποια στιγμή σκάει με κρότο αφόρητο. Όταν δεν έχει εκτονωθεί, όταν δεν έχει μετουσιωθεί σε πράξη, δημιουργία, τέχνη, κ.λπ., τότε το ασυνείδητο εκρήγνυται. Και αρχίζει το προαιώνιο τερατώδες αλισβερίσι που οδηγεί στο ίδιο πάντα αδιέξοδο. Διότι το αίσθημα ενός γεννήτορα προς τον γόνο του, όπως και εκείνο του γόνου προς τον γεννήτορα, δεν κρύβει κανένα "μυστήριο" και κανένα "βάθος", κανένα "μεγαλείο", αφού είναι απλά δεδομένο. Εξυπακούεται. Είναι κατασκευαστικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου. Πώς θα μπορούσε άλλωστε να μην είναι; Μόνο σε περιπτώσεις βαριά διαταραγμένης ψυχοσύνθεσης δεν συμβαίνει αυτό. Δεν γίνεται, είναι των αδυνάτων αδύνατο να μην υπάρχει άρρηκτος συν-αισθηματικός δεσμός μεταξύ αυτών των πλευρών διότι υπάρχει ο βαρύς συνδετικός κρίκος του αίματος. Το αίμα φέρει μέσα του όλο αυτό το αχανές και άπειρο γονιδίωμα που μας καθιστά λίγο-πολύ ένα μερικό αντίγραφο των γεννητόρων μας. Και νιώθουν "περήφανοι" οι γονείς όταν οι γόνοι τους τούς μοιάζουν, κάνουν το παν προκειμένου να τους "μεταλαμπαδεύσουν" τις δικές τους αρχές και αξίες, και θλίβονται βαθιά όταν οι διαδρομές των γόνων αποκλίνουν από εκείνες που φαντάζονταν, που προσδοκούσαν εκείνοι. Δηλαδή, αναφερόμαστε σε προσδοκίες και διαψεύσεις. "Το δικό μου το παιδί θέλω να γίνει ηθικό". Και πώς μπορείς, με ποιο δικαίωμα, φίλε μου, εσύ "θέλεις" κάτι για κάποιον άλλον και επιπλέον υπεραμύνεσαι και της "ελεύθερης βούλησης" ή και "αυτοδιάθεσης" του παιδιού "σου"; Και γιατί να είναι "σωστές" οι δικές σου απόψεις για τη ζωή και όχι οι εντελώς αντίθετες; Ποιος σε έχρισε δικαστή και τιμητή; Ή, σε άλλες, πλείστες περιπτώσεις, οι γεννήτορες έχουν την απαίτηση να είναι παρόντες οι γόνοι στις ζωές τους και -"φυσικά"- να τους γηροκομούν. Καμιά ελευθερία. Καμιά. Μια πλήρης και απόλυτη εκμετάλλευση της συνειδητής επιλογής να φέρουμε νέους γόνους στη ζωή. Φύγετε, ξεκολλήστε από τα καθιερωμένα πρότυπα αν θέλετε κάποτε το ανθρώπινο είδος να κάνει κάποια βήματα προς την ελευθερία, μακριά από τα καθιερωμένα κοινωνικά συστήματα, μακριά από etiquette, μακριά από τις δολοφονικές θρησκείες.


Ενώ η Αγάπη... Η Αγάπη είναι -εν πολλοίς- ανθρώπινη κατάκτηση. Είναι κάτι που ο άνθρωπος μπορεί (ή δεν μπορεί) να κατακτήσει στη διάρκεια του βίου του. Η Αγάπη δεν είναι αυτονόητη. Δεν προκύπτει ως φυσικό επακόλουθο της ύπαρξης σε αυτόν τον κόσμο. Εξάλλου, οι περισσότεροι άνθρωποι που γνώρισα στη ζωή μου δεν γνώρισαν αυτήν την Αγάπη. Την πραγματική Αγάπη. Αν ένας άνθρωπος είναι συναισθηματικά και ψυχικά ώριμος, είτε λόγω φυσικού ταλάντου (δομής γονιδιώματος), είτε χάρη στην αρμονική και υγιή διαπαιδαγώγησή του, είτε λόγω ανήσυχου πνεύματος και ασίγαστου πάθους ψυχής (ίσως και αυτά εντάσσονται στο γονιδίωμα, ή σε κάποιο άγνωστο ακόμα "γονιδίωμα", αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουμε φτάσει στην τόση αποκρυπτογράφησή τους), τότε ίσως τα καταφέρει. Η Αγάπη απαιτεί διαρκή άσκηση και εγρήγορση τόσο σε συνειδητό όσο και -κυρίως- σε ασυνείδητο επίπεδο. Δύσκολο και περίπλοκο, ε; Εμ, γι' αυτό είναι τόσο δύσκολη. Γι' αυτό και έχω γνωρίσει ελάχιστους ανθρώπους, στα 55 χρόνια που είμαι σε αυτή τη γη, που έχουν βιώσει την Αγάπη. Ελάχιστους. Διότι η Αγάπη δεν έχει ούτε προσδοκίες, ούτε δεύτερες σκέψεις. Έχει μόνο αλήθεια και διαρκή, ανυπόκριτη και ανυστερόβουλη προσφορά. Προσφορά με τον τρόπο που ο λήπτης τη χρειάζεται -έτσι ώστε η Αγάπη να αποκτήσει υπόσταση. Γιατί αλλιώς δεν είναι Αγάπη. Είναι μια προσωπική προβολή του δότη πάνω στον λήπτη. Δηλαδή, πρόκειται περί υπαρξιακού ναρκισσισμού. Και όλοι γνωρίζουν τι κρύβεται και τι αργοσαλεύει κάτω από τα ναρκισσιστικά αισθήματα: ο φόβος. Η ζωή και οι άνθρωποι είναι γεμάτα από τις προσωπικές προβολές των ατόμων πάνω στους συνανθρώπους τους. Αυτό γίνεται πολύ έντονα εμφανές στις σχέσεις των ανθρώπινων ζευγαριών. Εκεί γίνεται το μάλε-βράσε. Το τι ψέμα, τι κρυμμένες αλήθειες και κρυμμένα μυστικά έχουν ο ένας από τον άλλον ("δεν θα το αντέξει", "θα γίνει της κακομοίρας", και άλλα πολλά εμπριμέ), δεν λέγεται. Και συνεχίζουν και ζουν μια ολόκληρη ζωή με τέτοιες συνθήκες. Θα μου πεις, πάλι καλά, αφού οι συγκεκριμένοι δεν θα άντεχαν αλλιώς, με την αποκάλυψη της Αλήθειας δηλαδή, και το σύστημα θα τιναζόταν στον αέρα. Είναι κι αυτό μια άποψη. Είναι κι αυτό προβλεπόμενο για την οικονομία και τη διαιώνιση της ζωής. Γιατί, πολλές φορές, ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, επέρχεται ο χωρισμός και μετά γίνεται "της Αποκαλύψεως". Το τι έχουν ακούσει τα αυτάκια μου και έχουν δει τα ματάκια μου 55 χρόνια τώρα...


Ταλαίπωροι άνθρωποι. Ακόμη σέρνεστε σαν τα σκουλήκια. Και νομίζετε ότι είστε κάτι. Προσπαθήστε να κατανοήσετε τι διατύπωσε εκείνος ο φωτισμένος νους* στις αρχές του 20ού αιώνα.

* Albert Einstein